xx
Staat jouw vraag hier niet tussen? Stel hier je vraag over de ondernemingsraad en ontvang een inhoudelijk antwoord van een OR-expert.
nieuw in de OR?
Je bent gekozen in de ondernemingsraad: en nu? Hier lees je wat de OR doet, welke rechten je hebt en wat je van de Bestuurder mag verwachten. Basisinformatie voor nieuwe OR-leden over taken, rechten en werkwijze van de OR.
Dit thema helpt je op weg en verwijst naar verdiepende onderwerpen zodra de basis duidelijk is.
Het verschil zit in rechten en aantal medewerkers. Een PVT is er voor een organisatie met tussen de 10 en 50 medewerkers en heeft beperkte rechten.
Een OR is er voor organisaties met meer dan 50 medewerkers en heeft de volledige advies- en instemmingsrechten volgens de WOR.
Een PVT kan alleen beroep doen op de Kantonrechter, een OR ook op de Ondernemingskamer bij geschillen.
praktische downloads:
meer informatie? lees nu verder:
- PVT, OR, OC, COR en GOR: wat betekenen deze afkortingen?
- makkelijk: het WOR-kaartje voor de ondernemingsraad
- de ondernemingsraad: in het kort uitgelegd
- themapagina: OR verkiezingen & reglement
- themapagina: nieuw in de OR?
WOR artikelen:
Een ondernemingsraad (OR) is een groep gekozen medewerkers die namens collega’s overlegt met de bestuurder/werkgever. De OR is geregeld in de Wet op de ondernemingsraden (WOR). In organisaties met 50 of meer medewerkers moet er een OR zijn.
De OR heeft invloed op besluiten, bijvoorbeeld door advies te geven of toestemming te geven bij bepaalde regelingen. De OR mag alle informatie opvragen om zijn werk goed te doen.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- de ondernemingsraad: in het kort uitgelegd
- de 10 meest gestelde vragen over de ondernemingsraad
- instemmingsrecht OR: zeggenschap volgens artikel 27 WOR
- adviesaanvraag: eenvoudige checklist voor OR en Bestuurder
WOR artikelen:
- WOR artikel 1 - https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/#a1
- WOR artikel 2 – https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/#a2
- WOR artikel 25 – https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/#a25
- WOR artikel 27 – https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/#a27
Een OR is een gekozen medezeggenschapsorgaan binnen je organisatie met rechten uit de WOR om invloed uit te oefenen op beleid en besluiten.
Een vakbond is een werknemersorganisatie die belangen behartigt en cao’s onderhandelt met een werkgever of werkgeversorganisatie.
Die cao kan voor een hele sector gelden, maar ook een ondernemings-cao zijn. De OR sluit geen cao af; cao-afspraken worden gemaakt door werkgever(s) en vakbond(en).
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- de ondernemingsraad: in het kort uitgelegd
- de OR en onderhandelen over arbeidsvoorwaarden
- ASML Veldhoven wil eigen cao met minder invloed van bonden
- instemmingsrecht OR: zeggenschap volgens artikel 27 WOR
- makkelijk: het WOR-kaartje voor de ondernemingsraad
WOR artikel artikelen:
Ja, een leidinggevende kan OR-lid worden, zolang hij/zij niet de Bestuurder is volgens de WOR (de persoon met het hoogste gezag bij de leiding van het werk). De Bestuurder mag geen deel uitmaken van de medezeggenschap; andere leidinggevenden kunnen dat wel.
Je kunt je verkiesbaar stellen als je minimaal 3 maanden in de organisatie werkt.
Let in de praktijk goed op je rol: als leidinggevende kun je sneller klem komen tussen je managementrol en je OR-rol.
praktische downloads:
- eBook draaiboek verkiezingen ondernemingsraad
- OR expertgids kandidaten werven voor OR-verkiezingen
- eBook OR-basiskennis en OR-begrippen
meer informatie? lees nu verder:
- kandidaten werven voor de OR-verkiezingen? 15 uitgebreide tips in een OR expertgids
- OR Reglement: hoe, waarom en aanpassen
- OR-reglement: nieuw SER voorbeeldreglement
- themapagina: OR verkiezingen & reglement
- themapagina: WOR wegwijzer
- themapagina: nieuw in de OR?
WOR artikel artikelen:
- WOR artikel 1 – de begrippen onderneming, ondernemer, Bestuurder en werkzame personen
- WOR artikel 6 – samenstelling van de OR
- WOR artikel 9 - de verkiezing van de OR
De OR heeft adviesrecht: de Bestuurder moet de OR om advies vragen bij belangrijke plannen/besluiten, zoals grote organisatieveranderingen.
De OR heeft instemmingsrecht: voor bepaalde regelingen die gelden voor (groepen) werknemers mag de Bestuurder pas door als de OR instemt (o.a. werktijden, arbeidsomstandigheden, verzuim, privacy).
De OR heeft informatierecht: de OR mag alle informatie vragen die nodig is voor zijn werk; de Bestuurder moet die informatie tijdig geven.
De OR heeft initiatiefrecht: de OR mag zelf onderwerpen op de agenda zetten en voorstellen doen; de Bestuurder moet daarover overleggen en daarna gemotiveerd reageren.
praktische downloads:
- eBook instemming en advies – https://ct2.nl/downloads/ebook-instemming-en-advies/
- eBook OR-basiskennis en OR-begrippen – https://ct2.nl/downloads/ebook-or-basiskennis-en-or-begrippen/
meer informatie? lees nu verder:
- instemmingsrecht OR: zeggenschap volgens artikel 27 WOR – https://ct2.nl/instemmingsrecht-or/
- wat doe ik met een adviesaanvraag? – https://ct2.nl/wat-te-doen-met-een-adviesaanvraag/
- adviesaanvraag: eenvoudige checklist voor OR en Bestuurder – https://ct2.nl/adviesaanvraag-eenvoudige-checklist-voor-or-en-Bestuurder/
- rechten OR bij AI: wanneer welk WOR-artikel? – https://ct2.nl/rechten-or-bij-ai-wanneer-welk-wor-artikel/
- makkelijk: het WOR-kaartje voor de ondernemingsraad – https://ct2.nl/wet-ondernemingsraden-in-het-kort/
- de Wet op de OndernemingsRaden (WOR) – https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/
- themapagina: WOR wegwijzer
WOR artikel artikelen:
- WOR artikel 23 - het overleg: onderwerpen; initiatiefrecht; wie overlegt - https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/#a23
- WOR artikel 25 – het adviesrecht van de OR – https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/#a25
- WOR artikel 27 – het instemmingsrecht van de OR – https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/#a27
- WOR artikel 31 - verplichte inlichtingen - https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/#a31
Staat jouw vraag hier niet tussen? Stel hier je vraag over de ondernemingsraad en ontvang een inhoudelijk antwoord van een OR-expert.
instemmingsrecht
Bij regelingen over werktijden, vakantie of privacy moet de Bestuurder jouw instemming vragen.
Zonder akkoord van de OR mag het besluit niet doorgaan. Het instemmingsrecht (artikel 27 WOR) verplicht de Bestuurder om toestemming te vragen bij personeelsregelingen.
Hier vind je de procedure, actuele vraagstukken en veelgestelde vragen over instemmingsrecht.
Instemmingsrecht betekent dat de Bestuurder verplicht jouw instemming nodig heeft voor besluiten over sociaal beleid. In artikel 27 WOR staan alle onderwerpen genoemd, denk aan zaken als werktijden, beloningssystemen, persoonsgegevens en arbeidsomstandigheden.
Zonder OR-instemming mag de Bestuurder niet uitvoeren. Bij weigering kan hij vervangende instemming bij kantonrechter vragen.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- instemmingsrecht OR: zeggenschap volgens artikel 27 WOR
- snelkookpan advies of instemming: omdat het soms moet
- pagina: de Wet op de OndernemingsRaden (WOR)
- pagina: FAQ – veelgestelde vragen (en de antwoorden)
WOR artikelen
Ja, vakantieregeling valt onder artikel 27 onderdeel b WOR (werktijden en vakantie). Alle wijzigingen in vakantiedagen, opbouwsysteem, opnameregels en vervaldagen vereisen OR-instemming.
Dit geldt ook voor nieuwe vakantievormen als sabbaticals. Als de organisatie een cao heeft, dan zijn de afspraken daarin (in combinatie met de Arbeidstijdenwet) de minimale afspraken. Medewerkers hebben wettelijk recht op minimaal 20 dagen vakantie bij fulltime contract.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
Ja, voor alle (nieuwe) persoonsgegevens verwerking moet een OR-instemming gegeven worden volgens artikel 27 onderdeel k WOR. Dit geldt ook voor AI-systemen die persoonlijke data verwerken. De OR heeft sterke rechtspositie bij privacy-bescherming medewerkers.
Ook controle van gedrag en prestaties vereist instemming onder artikel 27 onderdeel l WOR. Deze instemmingsrechten van de OR zijn een belangrijke bescherming voor medewerkers én de organisatie in deze digitale tijd.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- eBook AVG en de ondernemingsraad - wat zijn jouw OR-vragen?
- themapagina:
- instemmingsrecht OR
- rechten OR bij AI: wanneer welk WOR-artikel?
- pagina: de Wet op de OndernemingsRaden (WOR)
WOR artikelen
Reiskostenvergoeding en de werkkostenregeling (WKR) vallen meestal niet onder het instemmingsrecht van de OR. Instemming is alleen verplicht als het gaat om een onderwerp dat in artikel 27 WOR staat, zoals een beloningssysteem of regels over arbeidsomstandigheden.
De OR kan wél invloed uitoefenen door het onderwerp te bespreken met de bestuurder en zelf een voorstel te doen. Als er in een cao of ondernemingsovereenkomst extra afspraken zijn gemaakt over OR-bevoegdheden, kan de OR ook formeel meer rechten hebben.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- werkkostenregeling 2024: 15 vragen beantwoord in een OR expertgids
- hogere reiskostenvergoeding in 2023: een rol voor de OR?
- verruiming werkkostenregeling en de rol van de OR
- de OR en onderhandelen over arbeidsvoorwaarden
- pagina: de Wet op de OndernemingsRaden (WOR)
WOR artikelen:
Ja, artikel 27 onderdeel b WOR geeft instemmingsrecht bij werktijdenregelingen. Alle wijzigingen in werktijden, roosters, flexibiliteit en dienstroosters vereisen OR-instemming. Maar alleen als dit voor groepen medewerkers of afdeling(en) gaat veranderen. Dit geldt ook voor nieuwe werkwijzen als hybride werken of aangepaste kantooruren. Als de organisatie een cao heeft, dan zijn de afspraken daarin (in combinatie met de Arbeidstijdenwet) de minimale afspraken. Zonder instemming mag de Bestuurder niet uitvoeren. De OR heeft hier een sterke rechtspositie.
praktische downloads:
meer informatie? lees nu verder:
- themapagina: instemmingsrecht OR
- snelkookpan advies of instemming: omdat het soms moet
- makkelijk: het WOR-kaartje voor de ondernemingsraad
- de Wet op de OndernemingsRaden (WOR)
- themapagina: instemmingsrecht van de OR
WOR artikelen:
- WOR artikel 27 – het instemmingsrecht van de OR
- WOR artikel 31 - verplichte inlichtingen -
- WOR artikel 23 - het overleg: onderwerpen; initiatiefrecht; wie overlegt
Staat jouw vraag hier niet tussen? Stel hier je vraag over de ondernemingsraad en ontvang een inhoudelijk antwoord van een OR-expert.
adviesrecht
Bij grote besluiten (zoals bijvoorbeeld een reorganisatie, fusie of verhuizing) moet de Bestuurder eerst advies vragen aan de OR. Jouw advies moet serieus worden meegewogen. Het adviesrecht (artikel 25 WOR) geeft de OR invloed op ingrijpende besluiten over organisatie, financiën en strategie.
Hier lees je hoe een adviestraject verloopt en wat de OR kan doen als het advies niet wordt overgenomen.
Adviesrecht betekent dat de Bestuurder verplicht jouw advies moet vragen bij belangrijke organisatorische veranderingen. In artikel 25 WOR staan alle onderwerpen genoemd waarop adviesrecht geldt, denk aan zaken als reorganisaties, investeringen en technologische voorzieningen.
Als de Bestuurder je advies niet opvolgt, moet hij 30 dagen wachten en kun je naar de Ondernemingskamer.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- wat doe ik met een adviesaanvraag?
- adviesaanvraag: eenvoudige checklist voor OR en Bestuurder
- advies uitbrengen: 3 tips voor de OR
- wat doe je als OR met een adviesaanvraag?
- pagina: de Wet op de OndernemingsRaden (WOR)
WOR artikelen
WOR geeft geen vaste termijn, maar een "redelijke termijn" is gebruikelijk. Vaak is dat al snel 6-8 weken. De OR moet tot een goed en ‘gewogen’ advies kunnen komen, dus er is geen standaard af te spreken; het hangt er vanaf hoe ingewikkeld de adviesaanvraag is en of de OR al in een vroeg stadium betrokken is geweest. Hoe meer informatie vooraf, hoe sneller de OR de adviesaanvraag kan beantwoorden met een OR-advies.
De OR kan altijd meer tijd vragen bij complexe dossiers. Bestuurder mag niet uitvoeren zonder OR-advies. Bij spoed een korte termijn afgesproken worden, maar dan moet de OR wel de tijd hebben/krijgen om te vergaderen en te overleggen. OR kan externe deskundigen inschakelen wat termijn beïnvloedt. Maak duidelijke afspraken over planning.
Praktische downloads:
meer informatie? lees nu verder:
- artikel: wat doe je als OR met een adviesaanvraag?
- artikel: adviesaanvraag: eenvoudige checklist voor OR en Bestuurder
- artikel: advies uitbrengen: 3 tips voor de OR
- artikel: een adviesaanvraag digitaal behandelen: 8 tips
- pagina: de WOR
WOR artikelen:
Ja, een goede adviesaanvraag bevat minimaal: probleem/aanleiding, voorgestelde oplossing, alternatieven overwogen, gevolgen voor medewerkers, tijdsplanning, financiële aspecten en implementatie. Een adviesaanvraag moet volledig zijn: probleem, oplossing, alternatieven, gevolgen, planning en financiën.
De OR kan aanvullende informatie opvragen. Controleer compleetheid voordat je gaat adviseren. Gebruik externe deskundigen bij complexe onderwerpen. Structurele aanpak verbetert adviesaanvraag kwaliteit.
praktische downloads:
meer informatie? lees nu verder:
- adviesaanvraag: eenvoudige checklist voor OR en Bestuurder
- wat doe ik met een adviesaanvraag?
- wat doe je als OR met een adviesaanvraag?
- de OR huurt een adviseur in; hoe gaat dat?
- advies uitbrengen: 3 tips voor de OR
- themapagina: adviesrecht van de ondernemingsraad
- WOR artikel 25 – het adviesrecht van de OR
- WOR artikel 30 - adviesrecht benoeming of ontslag van een Bestuurder
- WOR artikel 16 - inschakelen extern deskundigen
Staat jouw vraag hier niet tussen? Stel hier je vraag over de ondernemingsraad en ontvang een inhoudelijk antwoord van een OR-expert.
faciliteiten & vergoedingen
Om je OR-werk goed te doen heb je tijd, scholing en middelen nodig. De Bestuurder is wettelijk verplicht die te bieden. Denk aan vergadertijd, OR-training en vergoeding van kosten (artikel 17 en 18 WOR).
Hier vind je veelgestelde vragen over OR-faciliteiten en hoe je afspraken vastlegt met de Bestuurder.
Ook te vinden in: Cluster 3 (Vergaderen met de Bestuurder)
Ja, artikel 16 WOR geeft recht op externe deskundigheid. De ondernemer betaalt redelijke kosten voor adviseurs bij complexe dossiers.
Je moet kunnen aantonen waarom externe expertise nodig is. De OR kiest zelf de adviseur en geeft opdracht. Dit recht is belangrijk bij technische onderwerpen als bijvoorbeeld AI-governance, arbeidsomstandigheden of juridisch ingewikkelde onderwerpen.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- de OR huurt een adviseur in; hoe gaat dat?
wat doe ik met een adviesaanvraag? - adviesaanvraag: eenvoudige checklist voor OR en Bestuurder
- pagina: de Wet op de OndernemingsRaden (WOR)
WOR artikelen
OR-leden hebben recht op redelijke tijd om al hun OR-werkzaamheden uit te voeren. Er is geen vaste norm, maar afhankelijk van complexiteit organisatie en dossiers.
Naast vergoeding van alle uren die nodig zijn voor OR-vergaderingen en Overlegvergaderingen (met de Bestuurder) heeft een OR-lid wettelijk recht op minimaal 60 uur per jaar om zich voor te bereiden en in te lezen. Maak afspraken over overleg-tijd, voorbereiding en training. De Bestuurder betaalt deze tijd altijd als reguliere werktijd.
Praktische downloads:
meer informatie? lees nu verder:
- effectiever OR-werk met minder OR-leden: ORpro!
- OR-werk makkelijker maken: 6 tips die structuur aanbrengen
- pagina: de Wet op de OndernemingsRaden (WOR)
WOR artikelen:
Je spreekt met de bestuurder af hoeveel tijd je onder werktijd aan OR-werk besteedt. In de WOR staat dat dat minstens 60 uur per jaar per OR-lid is voor overleg/voorbereiding. Dit is los van vergadertijd. Vergaderingen (zoals OR-vergadering en Overlegvergadering) zijn zoveel mogelijk onder werktijd en je loon loopt door.
Er is geen wettelijk maximum: als er meer tijd nodig is, maak je daar afspraken over. Daarnaast heb je recht op OR-training/OR-heidagen onder werktijd (minimaal 5 dagen per jaar voor OR-leden).
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- themapagina: faciliteiten & vergoedingen
- pagina: de Wet op de ondernemingsraden (WOR)
- OR reglement: hoe, waarom en aanpassen
- richtbedragen OR-training 2026: vastgesteld door de SER
- de OR huurt een adviseur in; hoe gaat dat?
WOR artikel artikelen:
WOR artikel 18 geeft recht op scholing (OR-training / OR heidagen), maar noemt geen bedragen. "Redelijke kosten" afhankelijk van OR-grootte en complexiteit organisatie.
De SER geeft elk jaar aan wat redelijke richtbedragen zijn; de meeste OR-trainers/trainingsbureaus houden zich aan deze richtlijnen (ook CT²). OR-leden hebben recht op minimaal 5 dagen / 15 dagdelen OR-training per kalenderjaar. Maak het jezelf makkelijk en maak afspraken in een convenant met Bestuurder over de faciliteiten voor de OR-leden. Investering in OR-kennis betaalt zich terug in effectiviteit.
deze FAQ valt secundair ook onder dit/deze thema's: 'nieuw in de OR?', 'instemmingsrecht', 'de WOR wegwijzer'.
praktische downloads:
meer informatie? lees nu verder:
- de OR en geld uitgeven aan training
- richtbedrag voor OR-training 2026: vastgesteld door de SER
- pagina: de Wet op de OndernemingsRaden (WOR)
- de OR huurt een adviseur in; hoe gaat dat?
- themapagina: faciliteiten en vergoedingen van de OR
WOR artikelen:
- WOR artikel 17 Faciliteiten en doorbetaling van loon
- WOR artikel 18 - vrijgestelde tijd, scholingsrechten (heidagen)
- WOR artikel 22 - kosten
reorganisatie & sociaal plan
Wordt er gereorganiseerd? Dan moet de Bestuurder de OR om advies vragen. De OR beschermt de belangen van medewerkers, ook bij het sociaal plan. Bij een reorganisatie heeft de OR adviesrecht (artikel 25 WOR). Het sociaal plan regelt de gevolgen voor medewerkers.
Hier lees je over het adviestraject, het sociaal plan en de mogelijkheid om naar de Ondernemingskamer te stappen.
Ja, fusies en overnames vereisen OR-advies volgens bijvoorbeeld artikel 25 onderdeel b WOR (overdracht zeggenschap). De OR moet tijdig geïnformeerd en geraadpleegd worden.
Bij overgang van onderneming blijven arbeidscontracten bestaan en heeft de OR belangrijke rol bij voorwaarden. Het kan zijn dat de vakbonden een rol (moeten) spelen bij jouw fusie/overname. De Fusiegedragsregels van de SER kunnen van toepassing zijn. Voor een ondernemingsraad is dit vaak complexe juridische materie waarbij externe deskundigheid nuttig is.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- voor de kritische OR: een SER-handleiding fusies en overnames
- ‘overgang van onderneming’: wat is dat eigenlijk?
- wat doe je als OR met een adviesaanvraag?
- advies uitbrengen: 3 tips voor de OR
- pagina: de Wet op de OndernemingsRaden (WOR)
WOR artikelen
Staat jouw vraag hier niet tussen? Stel hier je vraag over de ondernemingsraad en ontvang een inhoudelijk antwoord van een OR-expert.
fusie en overname
Bij een fusie of overname moet de Bestuurder de OR op tijd betrekken. Jij hebt adviesrecht en je collega's behouden in principe hun arbeidsvoorwaarden. De OR heeft adviesrecht (artikel 25 WOR). De SER-fusiegedragsregels kunnen van toepassing zijn.
Hier vind je veelgestelde vragen over de positie van de OR en de rechten van medewerkers bij fusie en overname.
Ja, fusies en overnames vereisen OR-advies volgens bijvoorbeeld artikel 25 onderdeel b WOR (overdracht zeggenschap). De OR moet tijdig geïnformeerd en geraadpleegd worden. Bij overgang van onderneming blijven arbeidscontracten bestaan en heeft de OR belangrijke rol bij voorwaarden. Het kan zijn dat de vakbonden een rol (moeten) spelen bij jouw fusie/overname. De Fusiegedragsregels van de SER kunnen van toepassing zijn. Voor een ondernemingsraad is dit vaak complexe juridische materie waarbij externe deskundigheid nuttig is.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- voor de kritische OR: een SER-handleiding fusies en overnames
‘overgang van onderneming’: wat is dat eigenlijk? - wat doe je als OR met een adviesaanvraag?
- advies uitbrengen: 3 tips voor de OR
- pagina: de Wet op de OndernemingsRaden (WOR)
WOR artikelen
Bij een fusie of overname hebben beide OR’en adviesrecht (art. 25 WOR). De Bestuurders moeten de OR’en op tijd informeren en het plan voorleggen, zodat de OR ‘wezenlijke’ invloed kan hebben. OR’en stemmen hun aanpak en vragen bij voorkeur samen af.
Naast de WOR zijn er de SER-Fusiegedragsregels: fusiepartijen moeten ook vakbonden tijdig informeren, zodat hun oordeel kan meewegen in het OR-advies. CT2.nl verwijst hierbij naar de SER-handleiding als praktisch hulpmiddel.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- voor de kritische OR: een SER-handleiding fusies en overnames
- ‘overgang van onderneming’: wat is dat eigenlijk?
- het grote plaatje: adviesaanvraag op procesniveau
- OR-praktijk: de onderneming sluit
WOR artikelen:
Bij een fusie of overname met een buitenlands bedrijf blijft het adviesrecht van de Nederlandse OR gelden voor besluiten die de Nederlandse organisatie raken (art. 25 WOR). Alleen als het besluit echt alleen in het buitenland speelt en geen gevolgen heeft voor Nederland, kan het adviesrecht beperkt zijn.
Zorg dat je als OR op tijd alle info krijgt, regel zo nodig vertalingen, en schakel externe deskundigen in. De OR kan in het advies voorwaarden voorstellen; wijkt de (Nederlandse) Bestuurder af van het advies, dan moet hij dit motiveren en meestal 1 maand wachten met uitvoeren.
praktische downloads:
meer informatie? lees nu verder:
- voor de kritische OR: een SER-handleiding fusies en overnames
- ‘overgang van onderneming’: wat is dat eigenlijk?
- adviesaanvraag: eenvoudige checklist voor OR en Bestuurder
- het grote plaatje: adviesaanvraag op procesniveau
- de OR huurt een adviseur in; hoe gaat dat?
- themapagina; fusie en overname: de rol van de OR
WOR artikelen:
Een EOR (Europese ondernemingsraad) heeft recht op informatie en in sommige gevallen op raadpleging over onderwerpen die de hele onderneming raken, of minstens twee vestigingen in verschillende EER-landen. In de vangnetregeling heeft de EOR recht op minstens één overleg per jaar met het hoofdbestuur; bij grote gebeurtenissen (zoals verhuizing, sluiting of collectief ontslag) kan de EOR ook extra, spoedoverleg vragen.
Het gaat dan vaak om reorganisaties in meerdere landen, fusies, verplaatsing van productie, sluitingen en collectief ontslag. In Nederland kiest meestal het hoogste medezeggenschapsorgaan (COR/GOR/OR) de Nederlandse EOR-leden; de EOR werkt naast de nationale medezeggenschap en je maakt afspraken over de afstemming. De EOR moet ook middelen hebben om zijn werk te doen: kosten van vergaderingen en reizen zijn in principe voor het hoofdbestuur, en de EOR kan experts inschakelen.
praktische downloads:
- eBook OR-basiskennis en OR-begrippen https://ct2.nl/downloads/ebook-or-basiskennis-en-or-begrippen/
meer informatie? lees nu verder:
- veranderingen Europese ondernemingsraad (EOR) https://ct2.nl/veranderingen-europese-ondernemingsraad-eor/
- Europese ondernemingsraad: 5 wijzigingen door EOR-richtlijn 2025 https://ct2.nl/europese-ondernemingsraad-5-wijzigingen-door-eor-richtlijn-2025/
- SER website themapagina: ‘De Europese ondernemingsraad’
https://www.ser.nl/nl/thema/medezeggenschap/medezeggenschapstructuren/europese-ondernemingsraad
Staat jouw vraag hier niet tussen? Stel hier je vraag over de ondernemingsraad en ontvang een inhoudelijk antwoord van een OR-expert.
Arbo & RI&E
Veilig en gezond werken is een recht. De OR heeft instemmingsrecht bij het arbobeleid en de RI&E. Zonder jouw akkoord mag de Bestuurder hier geen besluit over nemen. De RI&E brengt risico's in kaart. De OR heeft ook instemmingsrecht bij het contract met de arbodienst (artikel 27 WOR).
Hier vind je veelgestelde vragen over de RI&E, de preventiemedewerker en actuele ontwikkelingen in de Arbowet.
De RI&E (risico-inventarisatie en -evaluatie) is wettelijk verplicht in iedere organisatie. Een actuele en recente RI&E is een belangrijk onderdeel van het arbobeleid.
De OR heeft instemmingsrecht over de aanpak (methode om uit te voeren) van de RI&E. Dat valt onder artikel 27 WOR, omdat het gaat om arbeidsomstandigheden. Ook heeft de OR instemmingsrecht op het, vaak jaarlijkse, Plan van Aanpak (wat gaan we / wanneer aanpakken en hoe).
De OR kan dus meebeslissen over hoe de RI&E wordt aangepakt, bijvoorbeeld welke risico’s prioriteit krijgen en hoe het onderzoek wordt uitgevoerd.
De OR mag ook een externe deskundige uitnodigen om te helpen of mee te kijken. De kosten zijn in principe voor de werkgever als ze redelijk zijn en vooraf zijn gemeld.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- Arbowet 2026: Wat verandert er voor de OR?
- Kamerbrief meerjarenplan verbeteren naleving RI&E
- pagina: instemmingsrecht OR: zeggenschap volgens artikel 27 WOR
- pagina: de Wet op de OndernemingsRaden (WOR)
WOR artikelen
De OR heeft instemmingsrecht over een vertrouwenspersoonregeling. Dat valt onder arbeidsomstandigheden en/of een klachtenregeling (artikel 27 WOR).
Bij die regeling gaat het in de praktijk om 3 onderdelen: (1) wie de vertrouwenspersoon is en welke kwaliteiten nodig zijn (opleiding/ervaring), (2) het takenpakket en hoe het werk wordt uitgevoerd (minimaal wat wettelijk nodig is, en vaak breder in grotere organisaties), en (3) de positie in de organisatie (plek in het organogram, rapportagelijn en aansturing).
Dit helpt om de onafhankelijkheid te borgen en ervoor te zorgen dat medewerkers de vertrouwenspersoon veilig en makkelijk kunnen benaderen bij ongewenst gedrag, intimidatie en discriminatie.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- CT² dossier: Wetsvoorstel verplicht stellen vertrouwenspersoon: waar staan we nu?
- wetgeving: wat gaat er veranderen voor de OR?
- Arbowet 2026: Wat verandert er voor de OR?
- pagina: instemmingsrecht OR: zeggenschap volgens artikel 27 WOR
- pagina: de Wet op de OndernemingsRaden (WOR)
WOR artikelen
- WOR artikel 27 Het instemmingsrecht van de OR -
- WOR artikel 28 Speciale taken van de OR
- WOR artikel 31 Verplichte inlichtingen
Arbobeleid bestaat uit regels en afspraken over veilig en gezond werken. En dus ook regels en afspraken voor de invulling en uitvoering van de BedrijfsHulpVerlening (BHV). De OR heeft instemmingsrecht als de Bestuurder zulke regelingen wil invoeren, wijzigen of stoppen (artikel 27 WOR).
De Bestuurder moet zorgen dat er bedrijfshulpverlening (BHV) is die past bij de risico’s in het bedrijf. Dat betekent: genoeg BHV’ers, goed opgeleid, met de juiste middelen en duidelijke afspraken voor noodgevallen.
Bij ingewikkelde arbovragen kan de OR een externe deskundige vragen om mee te kijken. De redelijke kosten zijn in principe voor de werkgever.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- Arbowet 2026: Wat verandert er voor de OR?
- Arbovisie 2040 ook relevant voor ondernemingsraden
- pagina: instemmingsrecht OR: zeggenschap volgens artikel 27 WOR
- pagina: de Wet op de OndernemingsRaden (WOR)
WOR artikelen
Arbobeleid bestaat uit regels en afspraken over veilig en gezond werken. En dus ook regels en afspraken voor de invulling en uitvoering van de BedrijfsHulpVerlening (BHV). De OR heeft instemmingsrecht als de Bestuurder zulke regelingen wil invoeren, wijzigen of stoppen (artikel 27 WOR).
De Bestuurder moet zorgen dat er bedrijfshulpverlening (BHV) is die past bij de risico’s in het bedrijf. Dat betekent: genoeg BHV’ers, goed opgeleid, met de juiste middelen en duidelijke afspraken voor noodgevallen.
Bij ingewikkelde arbovragen kan de OR een externe deskundige vragen om mee te kijken. De redelijke kosten zijn in principe voor de werkgever.
praktische downloads:
meer informatie? lees nu verder:
- de OR huurt een adviseur in; hoe gaat dat?
- Arbowet 2026: Wat verandert er voor de OR?
- Arbovisie 2040 ook relevant voor ondernemingsraden
- instemmingsrecht OR: zeggenschap volgens artikel 27 WOR
- de Wet op de OndernemingsRaden (WOR)
- themapagina: WOR wegwijzer
- themapagina: Arbo & RI&E: de rol van de ondernemingsraad
WOR artikelen:
- WOR artikel 16 - inschakelen extern deskundigen
- WOR artikel 27 – het instemmingsrecht van de OR
- WOR artikel 28 - speciale taken van de OR
- WOR artikel 31 - verplichte inlichtingen
Een VGWM-commissie is niet verplicht volgens de Arbowet. Wel kan de OR een commissie instellen, zoals een VGWM-commissie, op basis van artikel 15 WOR.
De OR zet in een instellingsbesluit wat de commissie doet: de taak, wie meedoet, welke bevoegdheden ze krijgt en hoe ze werkt. De OR legt dit schriftelijk voor aan de Bestuurder. Maakt de Bestuurder bezwaar, dan kan de OR de kantonrechter vragen om een beslissing.
De commissie helpt de OR met onderwerpen over veiligheid, gezondheid en welzijn op het werk. Zo krijgt “veilig en gezond werken” meer aandacht en wordt het beter voorbereid.
praktische downloads:
- eBook OR-basiskennis en OR-begrippen https://ct2.nl/downloads/ebook-or-basiskennis-en-or-begrippen/
meer informatie? lees nu verder:
- Arbowet 2026: Wat verandert er voor de OR? https://ct2.nl/arbowet-2026-wat-verandert-er-voor-de-or/
- veranderingen in de WOR: resultaten nalevingsonderzoek 2023 https://ct2.nl/veranderingen-in-de-wor-resultaten-nalevingsonderzoek-2023/
- Arbovisie 2040 ook relevant voor ondernemingsraden https://ct2.nl/tag/arbobeleid/
- instemmingsrecht OR: zeggenschap volgens artikel 27 WOR https://ct2.nl/instemmingsrecht-or/
- de Wet op de OndernemingsRaden (WOR) https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/
- themapagina: WOR wegwijzer
- themapagina: Arbo & RI&E: de rol van de ondernemingsraad
Staat jouw vraag hier niet tussen? Stel hier je vraag over de ondernemingsraad en ontvang een inhoudelijk antwoord van een OR-expert.
AI & digitalisering
Gebruikt jouw organisatie AI of nieuwe technologie? Dan heb je als OR adviesrecht, instemmingsrecht én informatierecht. Adviesrecht bij grote technologische veranderingen (artikel 25 WOR). Instemmingsrecht bij systemen die persoonsgegevens verwerken (artikel 27 WOR).
Hier lees je wanneer welk recht geldt, wat de Europese AI-verordening betekent en hoe de OR grip houdt op digitale veranderingen.
AI zijn computersystemen die taken uitvoeren die normaal menselijke intelligentie vereisen. Denk aan besluitvorming, patroonherkenning en voorspellingen. Voor de OR is AI relevant bij personeelsselectie, planning, prestatiebeoordeling en medewerkerscontrole. De WOR geeft je rechten om invloed uit te oefenen op AI-implementaties.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- kennis van AI voor OR-leden ontwikkelen
- OR en AI-beleid: praktijkboek met sjablonen en checklisten
- De OR en de AI-wet: praktische voorbereiding en termijnen
WOR artikelen:
AI-systemen die persoonsgegevens verwerken of gedrag controleren vereisen OR-instemming onder artikel 27 WOR. Dit geldt voor AI bij werving, prestatiemonitoring, tijdregistratie en geautomatiseerde besluitvorming over medewerkers. Ook AI voor arbeidsomstandigheden vereist instemming. Zonder OR-instemming mag de Bestuurder niet implementeren.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- rechten OR bij AI: wanneer welk WOR-artikel?
- instemmingsrecht OR: zeggenschap volgens artikel 27 WOR
- makkelijk: het WOR-kaartje voor de ondernemingsraad
WOR artikelen:
Hoog-risico AI beïnvloedt fundamentele rechten medewerkers zoals werving, prestatiebeoordeling, promotie-beslissingen, taaktoewijzing en beëindiging arbeidsrelaties. Ook AI voor toegang tot werk en zelfstandig ondernemerschap valt hieronder.
Deze systemen vereisen conformiteitsbeoordeling, risicobeheersing, data-governance en menselijk toezicht volgens EU AI-wet. OR heeft sterke medezeggenschap.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- De OR en de AI-wet: praktische voorbereiding en termijnen
- OR en AI-beleid: praktijkboek met sjablonen en checklisten
- kennis van AI voor OR-leden ontwikkelen
WOR artikelen:
Medewerkers die met AI werken moeten begrijpen hoe systemen functioneren, welke data ze gebruiken en wat beperkingen zijn. Training gaat vooral om het herkennen van AI-fouten, omgaan met AI-adviezen en escalatieprocedures.
Ook bewustwording over bias en privacy hoort erbij. OR eist toegankelijke training voor alle betrokkenen, niet alleen technisch personeel. Regelmatige updates bij systeemwijzigingen.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- De OR en de AI-wet: praktische voorbereiding en termijnen
- OR en AI-beleid: praktijkboek met sjablonen en checklisten
- kennis van AI voor OR-leden ontwikkelen
WOR artikelen:
De OR heeft adviesrecht volgens artikel 25 WOR bij belangrijke technologische voorzieningen.
Vrijwel alle AI-systemen zijn zo een technologische voorziening.
De Bestuurder moet tijdig advies vragen voordat het AI-systeem wordt geïmplementeerd. Dit geldt voor alle AI-systemen, zoals bijvoorbeeld recruitment-AI, planning-algoritmes, chatbots, voorspellende systemen, etc. De OR kan externe deskundigen inschakelen voor beoordeling.
praktische downloads:
- OR praktijkboek OR en AI-beleid https://ct2.nl/downloads/or-praktijkboek-or-en-ai-beleid/
- eBook instemming en advies
https://ct2.nl/downloads/ebook-instemming-en-advies/
meer informatie? lees nu verder:
- rechten OR bij AI: wanneer welk WOR-artikel? https://ct2.nl/rechten-or-bij-ai-wanneer-welk-wor-artikel/
- adviesaanvraag: eenvoudige checklist voor OR en Bestuurder https://ct2.nl/adviesaanvraag-eenvoudige-checklist-voor-or-en-Bestuurder/
- wat doe ik met een adviesaanvraag? https://ct2.nl/wat-te-doen-met-een-adviesaanvraag/
- themapagina: adviesrecht van de ondernemingsraad
- themapagina: AI & digitalisering: de rol van de ondernemingsraad
Beoordeel systematisch: welke medewerkersgegevens worden gebruikt, welke beslissingen neemt AI, is er menselijke tussenkomst, wat zijn discriminatie-risicos en hoe transparant werkt het systeem. Gebruik EU AI-wet risicocategorieën als leidraad. Vraag privacy-effectrapportage en grondrechtenbeoordeling op. Schakel externe AI-deskundigen in bij complexe systemen. Betrek medewerkers bij impact-analyse.
praktische downloads:
- OR praktijkboek OR en AI-beleid https://ct2.nl/downloads/or-praktijkboek-or-en-ai-beleid/
meer informatie? lees nu verder:
- OR en AI-beleid: praktijkboek met sjablonen en checklisten https://ct2.nl/or-en-ai-beleid-praktijkboek-met-sjablonen-en-checklisten/
- rechten OR bij AI: wanneer welk WOR-artikel? https://ct2.nl/rechten-or-bij-ai-wanneer-welk-wor-artikel/
- adviesaanvraag: eenvoudige checklist voor OR en Bestuurder https://ct2.nl/adviesaanvraag-eenvoudige-checklist-voor-or-en-Bestuurder/
- de OR huurt een adviseur in; hoe gaat dat? https://ct2.nl/de-or-huurt-een-adviseur-in-hoe-gaat-dat/
- themapagina: AI & digitalisering: de rol van de ondernemingsraad
Gebruik het initiatiefrecht om zelf een voorstel te doen voor AI-beleid. Stuur dit voorstel schriftelijk met een korte toelichting. Bespreek het in de overlegvergadering; de Bestuurder moet daarna snel en gemotiveerd schriftelijk reageren.
Zet in het AI-beleid duidelijke afspraken over: waar AI wel en niet voor mag worden gebruikt, welke uitleg de organisatie geeft, hoe privacy wordt beschermd en dat er altijd controle door mensen blijft. Spreek ook af hoe nieuwe AI-systemen worden beoordeeld en hoe je bestaande AI volgt en evalueert.
Betrek medewerkers, en schakel zo nodig een externe deskundige in. Regel ook training/heidagen voor de OR. Leg afspraken vast in een schriftelijke convenant (ondernemingsovereenkomst) met de Bestuurder.
praktische downloads:
- OR praktijkboek OR en AI-beleid https://ct2.nl/downloads/or-praktijkboek-or-en-ai-beleid/
meer informatie? lees nu verder:
- OR en AI-beleid: praktijkboek met sjablonen en checklisten https://ct2.nl/or-en-ai-beleid-praktijkboek-met-sjablonen-en-checklisten/
- de OR en de AI-wet: praktische voorbereiding en termijnen https://ct2.nl/or-ai-wet-voorbereiding-en-termijnen/
- overleggen tussen OR en Bestuurder: wat moet er? https://ct2.nl/overleg-ondernemingsraad-en-Bestuurder/
- de OR huurt een adviseur in; hoe gaat dat? https://ct2.nl/de-or-huurt-een-adviseur-in-hoe-gaat-dat/
- themapagina: AI & digitalisering: de rol van de ondernemingsraad
Staat jouw vraag hier niet tussen? Stel hier je vraag over de ondernemingsraad en ontvang een inhoudelijk antwoord van een OR-expert.
OR-verkiezingen & OR-reglement
Het OR-reglement legt vast hoe jouw OR werkt. De verkiezingen bepalen wie er namens de medewerkers in de OR komt. In het reglement staan de spelregels: vergaderfrequentie, zittingstermijn en verkiezingsprocedure (artikel 8 en 9 WOR).
Hier vind je veelgestelde vragen over verkiezingen, het OR-reglement en het werven van kandidaten.
Een OR is verplicht bij organisaties met meer dan 50 medewerkers. Als je organisatie tussen 10-50 medewerkers heeft, is een PVT verplicht. Bij minder dan 10 medewerkers is niets verplicht, maar je kunt vrijwillig een OR instellen. De WOR artikel 2 regelt deze verplichting.
Praktische downloads:
- eBook OR-basiskennis en OR-begrippen
- eBook draaiboek verkiezingen ondernemingsraad
- OR expertgids kandidaten werven voor OR-verkiezingen
Meer informatie? Lees nu verder:
- de ondernemingsraad: in het kort uitgelegd
- de 10 meest gestelde vragen over de ondernemingsraad
- makkelijk: het WOR-kaartje voor de ondernemingsraad
WOR artikelen:
OR-verkiezingen vind plaats aan het eind van zittingstermijn (meestal 3 jaar) of bij tussentijdse vacatures. De OR bepaalt zelf de verkiezingsprocedure in het OR-reglement. De SER heeft online modelreglementen beschikbaar. OR-verkiezingen moeten democratisch en transparant zijn met gelijke kansen voor kandidaten.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
OR Reglement: hoe, waarom en aanpassen
- OR-reglement: nieuw SER voorbeeldreglement
- antwoord van de ondernemingsraad experts
WOR artikelen
SER heeft modelreglementen en verkiezing hulpmiddelen beschikbaar. Veel OR-adviseurs hebben gedetailleerde draaiboeken voor OR-verkiezingen. Dit helpt bij praktische organisatie:
kandidaatstelling, campagne, stemming en uitslag. Zorg voor transparante en eerlijke procedure. Bij eerste verkiezingen is externe begeleiding aan te raden voor een goede start van de OR. CT² heeft hier een eBook over geschreven.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- OR Reglement: hoe, waarom en aanpassen
- OR-reglement: nieuw SER voorbeeldreglement
- antwoord van de ondernemingsraad experts
WOR artikelen
Het OR-reglement regelt de interne werkwijze van de OR volgens artikel 8 WOR. Het beschrijft verkiezingen, vergaderregels, besluitvorming en taakverdeling. Elke OR is verplicht om een goed en actueel reglement te hebben en moet/kan alleen zaken uitvoeren zoals ze in het reglement staan (zoals termijnen in de OR-verkiezingen).
De OR stelt het reglement zelf vast en kan het wijzigen. De Bestuurder controleert alleen of het voldoet aan wettelijke eisen, maar geeft geen goedkeuring. Een convenant met Bestuurder regelt faciliteiten.
Praktische downloads:
meer informatie? lees nu verder:
- OR Reglement: hoe, waarom en aanpassen
- OR-reglement: nieuw SER voorbeeldreglement
- pagina: de Wet op de OndernemingsRaden (WOR)
WOR artikelen:
Het dagelijks bestuur van de OR bestaat uit voorzitter, secretaris en eventueel andere OR-leden voor dagelijkse coördinatie. Het DB bereidt vergaderingen voor, onderhoudt contacten met Bestuurder en bewaakt voortgang van dossiers. Alle DB-leden zijn gewone OR-leden zonder extra bevoegdheden. Het DB maakt OR-werk efficiënter.
praktische downloads:
meer informatie? lees nu verder:
- dagelijks bestuur van de OR: wat doen de voorzitter en secretaris?
- commissies en werkgroepen: optimaal samenwerken binnen de OR
- de OR huurt een adviseur in; hoe gaat dat?
- de Wet op de OndernemingsRaden (WOR)
WOR artikelen:
Alle medewerkers met arbeidscontract tellen mee, plus uitzendkrachten die minimaal 15 maanden werken bij je organisatie. Uitzendkrachten onder 15 maanden en gedetacheerden elders tellen mee bij de uitlener. OR en Bestuurder kunnen samen afspraken maken om deze groep uit te breiden.
praktische downloads:
- eBook OR-basiskennis en OR-begrippen https://ct2.nl/downloads/ebook-or-basiskennis-en-or-begrippen/
meer informatie? lees nu verder:
- de ondernemingsraad: in het kort uitgelegd – https://ct2.nl/de-ondernemingsraad-in-het-kort-uitgelegd/
- de 10 meest gestelde vragen over de ondernemingsraad – https://ct2.nl/10-meest-gestelde-vragen-ondernemingsraad/
- makkelijk: het WOR-kaartje voor de ondernemingsraad – https://ct2.nl/wet-ondernemingsraden-in-het-kort/
- themapagina: OR verkiezingen & reglement
- themapagina: nieuw in de OR?
Alle 'in de onderneming werkzame personen' mogen stemmen en zich kandidaat stellen voor de OR-verkiezingen. Dit zijn medewerkers met arbeidscontract van minimaal 3 maanden, maar ook uitzendkrachten met minimaal 15 maanden dienstverband. Bestuurders zijn uitgesloten om te stemmen of zich kandidaat te stellen.
OR en Bestuurder kunnen samen afspreken kiesrecht uit te breiden naar bijvoorbeeld uitzendkrachten onder 15 maanden.
praktische downloads:
- eBook draaiboek verkiezingen ondernemingsraad https://ct2.nl/downloads/ebook-draaiboek-verkiezingen-ondernemingsraad/
- OR expertgids kandidaten werven voor OR-verkiezingen https://ct2.nl/downloads/or-expertgids-kandidaten-werven-voor-or-verkiezingen/
meer informatie? lees nu verder:
- OR-reglement: nieuw SER voorbeeldreglement
https://ct2.nl/or-reglement-nieuw-ser-voorbeeldreglement/ - antwoord van de ondernemingsraad experts
https://ct2.nl/antwoord-van-de-ondernemingsraad-experts/ - OR en ontslag?
https://ct2.nl/or-en-ontslag/ - themapagina: OR verkiezingen & reglement
- themapagina: WOR wegwijzer
In de WOR staat geen minimum aantal OR-leden om besluiten te kunnen nemen. Wel staat in alle OR-reglementen wat het minimum is: meestal ‘de helft + 1’. Dus bij een OR met 5 OR-leden moeten er minstens 3 leden aanwezig zijn.
Om besluiten te kunnen nemen is meerderheid van aanwezige leden nodig, maar OR-reglement kan aanvullende regels bevatten. Bij belangrijke besluiten is vaak een hogere aanwezigheidsdrempel, bijvoorbeeld tweederde van het aantal OR-leden bij wijzigen van het OR-reglement.
Zorg dat alle besluiten democratisch genomen worden met voldoende draagvlak in de OR. En leg je besluiten vast in de notulen van de vergadering.
praktische downloads:
- eBook OR-basiskennis en OR-begrippen https://ct2.nl/downloads/ebook-or-basiskennis-en-or-begrippen/
meer informatie? lees nu verder:
- OR Reglement: hoe, waarom en aanpassen https://ct2.nl/or-reglement-waarom-aanpassen/
- OR-werk makkelijker maken: 6 tips die structuur aanbrengen https://ct2.nl/or-werk-makkelijker-maken-6-tips-die-structuur-aanbrengen/
- pagina: de Wet op de OndernemingsRaden (WOR)
https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/ - themapagina: OR-verkiezingen en OR-reglement
Staat jouw vraag hier niet tussen? Stel hier je vraag over de ondernemingsraad en ontvang een inhoudelijk antwoord van een OR-expert.
de WOR wegwijzer
De Wet op de Ondernemingsraden (WOR) is jouw belangrijkste gereedschap als OR-lid. Hier vind je welke rechten je hebt en welke verplichtingen de Bestuurder heeft. De WOR regelt medezeggenschap in Nederland: de rechten van de OR, de plichten van de Bestuurder en hoe beide partijen samenwerken.
Hier vind je veelgestelde vragen over de opbouw van de wet en de belangrijkste artikelen voor het dagelijks OR-werk.
Wat doen OC/COR/GOR?
OC staat voor Onderdeelcommissie: een vaste commissie voor specifieke onderwerpen binnen je OR. COR is een Centrale Ondernemingsraad bij meerdere vestigingen. GOR betekent Groeps-OR bij concernstructuren. Deze structuren helpen bij grote of complexe organisaties om medezeggenschap beter te organiseren.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- PVT, OR, OC, COR en GOR: wat betekenen deze afkortingen?
- waarom en wanneer: een centrale ondernemingsraad of onderdeelcommissie?
- makkelijk: het WOR-kaartje voor de ondernemingsraad
WOR artikelen:
Hoe vaak moet je overlegvergadering (OV) hebben?
Gemiddeld hebben de meeste OR-en minimaal 6 tot 7 keer per jaar een Overlegvergadering met de Bestuurder, maar dit hangt af van ontwikkelingen in je organisatie.
Er moeten genoeg vergaderingen zijn zodat de Bestuurder de OR goed kan informeren over veranderingen. Bij veel veranderingen kan maandelijks overleg (of vaker!) nodig zijn. De frequentie pas je aan aan de praktische behoefte voor informatie-uitwisseling.
Praktische downloads:
meer informatie? lees nu verder:
- artikel: overleggen tussen OR en Bestuurder: wat moet er?
- artikel: de beste OR agenda: 12 tips
- artikel: OR-werk makkelijker maken: 6 tips die structuur aanbrengen
- artikel: digitaal vergaderen: 11 tips en tricks
- pagina: de WOR
WOR artikelen:
Wanneer stel je een COR of GOR in?
Een COR (Centrale Ondernemingsraad) stel je in voor alle ondernemingen binnen een concern volgens WOR artikel 33. Een GOR (Groeps-OR) is voor een deel van het concern zoals een divisie. COR opereert op hoogste niveau met gemeenschappelijke belangen voor meerderheid ondernemingen.
GOR is de vertegenwoordiging van een groep ondernemingen met onderlinge samenhang, en dus met verschillende ondernemingsraden. Bij de inrichting van OR-en/COR of OR-en/COR geld altijd: medezeggenschap volgt zeggenschap.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- PVT, OR, OC, COR en GOR: wat betekenen deze afkortingen?
- waarom en wanneer: een centrale ondernemingsraad of onderdeelcommissie?
- commissies en werkgroepen: optimaal samenwerken binnen de OR
WOR artikelen:
Hoe ga je om met taalbarrières in internationale OR's?
In internationale OR’s kan Engels (of een andere taal) nodig zijn, omdat ook medewerkers die geen Nederlands spreken OR-lid kunnen zijn. De OR is er voor alle medewerkers en moet het OR-werk zo organiseren dat iedereen kan meedoen; bespreek taal en cultuurverschillen daarom expliciet om misverstanden te voorkomen.
Juridisch geldt: een OR-lid mag door zijn OR-werk niet worden benadeeld en moet zijn taak goed kunnen uitvoeren. De Bestuurder moet de OR de voorzieningen geven die redelijkerwijs nodig zijn en de noodzakelijke kosten vergoeden. Als taal een belemmering is, kun je dit onderbouwen met vertaling van kernstukken en/of een tolk bij overleg, en OR-training inzetten.
Praktische downloads:
Meer informatie? Lees nu verder:
- de Nederlandse ondernemingsraad Engelstalig? Engelstalige WOR: opgesteld door de SER
- OR-informatie in het Engels: een speciale website
- Works Council information in English: a special website
- misverstanden voorkomen: cultuurverschillen in de OR?
WOR artikelen:
Wat is het initiatiefrecht voor de OR?
Het initiatiefrecht (art. 23 lid 3 WOR) betekent dat de OR zelf voorstellen mag doen aan de Bestuurder over onderwerpen die de onderneming aangaan. Je hoeft dus niet te wachten tot de Bestuurder met plannen komt.
Stuur je voorstel schriftelijk en met een korte toelichting. De Bestuurder bespreekt het minstens één keer met de OR in een overlegvergadering en laat daarna zo snel mogelijk schriftelijk en met redenen weten wat hij ermee doet.
praktische downloads:
- eBook OR-basiskennis en OR-begrippen https://ct2.nl/downloads/ebook-or-basiskennis-en-or-begrippen/
- OR expertgids duurzaamheid en ESG-rapportages https://ct2.nl/downloads/or-expertgids-duurzaamheid-en-esg-rapportages/
meer informatie? lees nu verder:
- makkelijk: het WOR-kaartje voor de ondernemingsraad https://ct2.nl/wet-ondernemingsraden-in-het-kort/
- rechten OR bij AI: wanneer welk WOR-artikel? https://ct2.nl/rechten-or-bij-ai-wanneer-welk-wor-artikel/ pagina: de Wet op de OndernemingsRaden (WOR)
https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/
WOR artikelen:
- WOR artikel 23 - het overleg: onderwerpen; initiatiefrecht; wie overlegt - https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/#a23
- WOR artikel 24 - algemene gang van zaken, belangrijke onderwerpen, aanwezigheid commissarissen - https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/#a24
- WOR artikel 31 - verplichte inlichtingen - https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/#a31
Hoe stelt de OR een commissie of onderdeelcommissie in?
De OR kan vaste commissies of onderdeelcommissies instellen voor specifieke onderwerpen volgens het OR-reglement en de WOR. De commissie kan mandaat van OR krijgen voor voorbereidend werk en/of het uitvoeren van taken en kan ook bevoegdheden krijgen van de OR. De OR bepaalt samenstelling, taken en bevoegdheden van een vaste commissie. Hiervoor is een instellingsbesluit van de OR nodig. Dit instellingsbesluit moet worden voorgelegd aan de Bestuurder ter kennisgeving (niet voor goedkeuring).
Bij onderdeelcommissies voor specifieke bedrijfsonderdelen gelden aanvullende WOR-regels. Commissies maken OR-werk specialistischer en efficiënter.
praktische downloads:
- eBook OR-basiskennis en OR-begrippen https://ct2.nl/downloads/ebook-or-basiskennis-en-or-begrippen/
meer informatie? lees nu verder:
- commissies en werkgroepen: optimaal samenwerken binnen de OR https://ct2.nl/commissies-en-werkgroepen-optimaal-samenwerken-binnen-de-or/
- waarom en wanneer: een centrale ondernemingsraad of onderdeelcommissie?
https://ct2.nl/centrale-ondernemingsraad-of-onderdeelcommissie/ - PVT, OR, OC, COR en GOR: wat betekenen deze afkortingen?
https://ct2.nl/pvt-or-oc-cor-en-gor-wat-betekenen-deze-afkortingen/ - pagina: de Wet op de OndernemingsRaden (WOR)
https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/
WOR artikelen:
- WOR artikel 15 – instelling commissies - https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/#a15
- WOR artikel 14 - regeling van de werkwijze - https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/#a14
Wat zijn verschillen tussen Nederlandse OR en buitenlandse medezeggenschap?
In Nederland heeft de OR sterke wettelijke rechten via de WOR, zoals adviesrecht bij belangrijke besluiten en instemmingsrecht bij bepaalde regelingen. Nederland kent geen vaste werknemerszetels in de raad van commissarissen, maar bij structuurvennootschappen kan de OR wel een (versterkt) aanbevelingsrecht hebben voor commissarissen.
In Duitsland is er (bijvoorbeeld) naast de Betriebsrat ook medewerkersvertegenwoordiging in de Aufsichtsrat (bij grotere bedrijven), terwijl in Frankrijk (CSE) en België de medezeggenschap vooral draait om informatie en raadpleging, en de OR-leden lid zijn van de vakbond. Daarom moet je bij internationale samenwerking per land rekening houden met de lokale wet en traditie.
praktische downloads:
- eBook OR-basiskennis en OR-begrippen https://ct2.nl/downloads/ebook-or-basiskennis-en-or-begrippen/
meer informatie? lees nu verder:
- makkelijk: het WOR-kaartje voor de ondernemingsraad https://ct2.nl/wet-ondernemingsraden-in-het-kort/
- de Wet op de OndernemingsRaden (WOR) - CT², creative thinking coaching training
https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/ - de Nederlandse ondernemingsraad Engelstalig? https://ct2.nl/nederlandse-ondernemingsraad-engelstalig/
- misverstanden voorkomen: cultuurverschillen in de OR? https://ct2.nl/misverstanden-voorkomen-cultuurverschillen-in-de-or/
- the Dutch Works Council: a brief explanation https://ct2.nl/the-dutch-works-council-a-brief-explanation/
WOR artikelen:
- WOR artikel 25 - het adviesrecht van de OR - https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/#a25
- WOR artikel 27 – het instemmingsrecht van de OR - https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/#a27
- WOR artikel 31 - verplichte inlichtingen - https://ct2.nl/wet-op-ondernemingsraden/#a31
Staat jouw vraag hier niet tussen? Stel hier je vraag over de ondernemingsraad en ontvang een inhoudelijk antwoord van een OR-expert.
laatste wetswijzigingen
Wetten veranderen. Denk aan nieuwe regels over kiesrecht, de Arbowet en de Europese AI-verordening. Hier lees je welke wetswijzigingen nu belangrijk zijn voor jouw OR. Overzicht van recente en komende wetswijzigingen die de OR raken, van aanpassingen in de WOR tot nieuwe Europese regelgeving.
Dit thema wordt aangevuld zodra er FAQ's over recente wetswijzigingen beschikbaar zijn.