Het wetsvoorstel loontransparantie geeft ondernemingsraden praktische bevoegdheden bij beloningsbeleid. OR-leden krijgen instemmingsrecht over loonstructuren, controle over rapportages en effectieve inspraak bij het oplossen van loonkloven.
De OR krijgt vijf essentiële nieuwe rechten. Vier instemmingsrechten over beloningsbeleid via artikel 27 WOR en raadplegingsrecht bij loonrapportages van bedrijven met 100+ medewerkers.
op deze pagina:
- wanneer wordt de loontransparantiewet definitief ingevoerd?
- welke drie nieuwe OR-rechten komen bij loonbeleid?
- hoe is dit gekoppeld dit aan het bestaande artikel 24 financiële overleg?
- welke praktische voorbereidingen kan de OR nu al treffen?
[Log zonder kosten in om de complete antwoorden op deze vragen te bekijken.] Binnenkort gaan wij werken met een gratis inlog; zo willen we de inhoud en vakkennis op deze website beschermen tegen misbruik, AI-gebruik en herpublicatie.
wetsvoorstel nog niet definitief - wat betekent dit?
De EU-deadline verplicht Nederland om vóór juni 2026 deze wet in te voeren, maar er is goedkeuring door de Raad van State en beide Kamers nodig. Dit in combinatie met de vorming van een nieuw kabinet maakt de planning onzeker.
huidige status wetsvoorstel
Het kabinet keurde het conceptwetsvoorstel goed. Nu volgt de formele wetgevingsprocedure. De Raad van State moet advies uitbrengen en het is niet bekend hoe lang dat gaat duren. Daarna komt de behandeling in de Tweede Kamer. En pas daarna de behandeling in de Eerste Kamer. Als laatste, als beide kamers het eens zijn, komt het Koninklijk Besluit met de exacte invoeringsdatum.
praktische betekenis voor OR-en
OR-en kunnen zich natuurlijk nu al voorbereiden op de komst van dit wetsvoorstel. Uiteindelijk gaat deze wet er zeker komen, alleen de exacte datum blijft onzeker.
Het financiële artikel 24-overleg geeft de OR een perfecte basis om alvast afspraken te maken met de Bestuurder. Zo is de OR voorbereid over waar dit nu precies over gaat (omdat je alle informatie al hebt) wanneer de nieuwe rechten definitief komen.
TIP: Start gesprekken met de Bestuurder over de transparantie van het
nieuwe OR-rechten bij loonbeleid
BELANGRIJK: De OR krijgt krachtige nieuwe bevoegdheden die loonverschillen in je organisatie effectief kunnen aanpakken.
vier instemmingsrechten via artikel 27 WOR
Artikel 27 WOR wordt uitgebreid met vier nieuwe instemmingsrechten. De OR krijgt zeggenschap over objectieve criteria die lonen bepalen.
Instemmingsrechten OR:
De OR krijgt instemmingsrecht over vier belangrijke onderdelen:
- de objectieve criteria voor loonstructuren (geen onderscheid tussen mannen en vrouwen).
- de indeling van medewerkers in groepen die hetzelfde werk doen.
- de manier waarop loonverschillen worden weggenomen.
- het plan van aanpak als er loonkloof wordt gevonden.
wanneer heeft OR deze rechten, wanneer de vakbond?
De rolverdeling tussen OR en vakbonden hangt af van de cao in jouw organisatie. De OR heeft instemmingsrecht als je geen cao hebt, als de cao geen afspraken bevat over loonstructuren, of als de cao bevoegdheden geeft aan de OR. Vakbonden hebben het recht hierover afspraken te maken als jouw cao loonstructuren volledig regelt of als een loonkloof alleen via cao-wijziging op te lossen is.
raadpleging loonrapportage
Bij bedrijven met 100 of meer medewerkers moet de Bestuurder jaarlijks aan de OR rapporteren over loonverschillen. De OR krijgt hier controlerecht over door raadpleging over de juistheid en verduidelijking via informatierecht in artikel 31.
instemmingsrecht oplossen loonverschillen
Als de loonrapportage laat zien dat er oneerlijke loonverschillen zijn, moet de Bestuurder deze oplossen. Het wetsvoorstel zegt dat bestuur en medewerkers "nauw moeten samenwerken". In Nederland gebeurt dit via het OR-instemmingsrecht van artikel 27 WOR. Dit geeft de OR sterke rechten: de Bestuurder kan zijn plan alleen uitvoeren als de OR instemt, de OR kan wijzigingen vragen, en bij ruzie kan de Bestuurder naar de rechter. De OR kan een expert inhuren om te helpen.
koppeling met bestaand artikel-24-gesprek
Belangrijk: De nieuwe loonrechten passen (straks) perfect in OR-overlegstructuur zonder extra werk: in het artikel-24-gesprek.
Bestuurders moeten nu al twee keer per jaar financiële informatie bespreken met de OR. Dit gebeurt via artikel 24 WOR.
Er zijn nu al in ieder geval vier onderdelen die in een artikel-24-gesprek moeten worden behandeld: de financiële situatie, de arbeidsvoorwaarden per groep medewerkers, de plannen voor het komende jaar en alle andere belangrijke ontwikkelingen in/voor de organisatie.
Het nieuwe rapport over lonen wordt daarmee onderdeel van dit artikel-24-gesprek. Dit is logisch en heeft voordelen voor OR en Bestuuder: je bespreekt de loonverschillen samen met de financiële situatie van de organisatie. En er is dan meteen een directe koppeling met de (bespreking van de) arbeidsvoorwaarden.
bereid de OR voor op nieuwe rechten
Belangrijk: nu al starten met voorbereiden geeft de OR straks sterkere onderhandelingspositie bij loonbeleid.
Een goede voorbereiding zorgt voor een goed gebruik van de nieuwe rechten die straks gaan komen. Begin nu alvast gesprekken met de Bestuurder te voeren over loonbeleid. Dit kan binnen de huidige WOR-regels (artikel-24-gesprek en informatierecht artikel 31)
Maak concrete afspraken met de Bestuurder. Spreek af wanneer je informatie krijgt over beloningscriteria. Zet nu al op de agenda dat het loonrapport in het artikel 24-overleg komt.
En misschien is het nu al tijd om externe deskundige hulp in te schakelen bij moeilijke analyses. Maar ook: maak procesafspraken over hoe je, als OR en Bestuurder, omgaat met meningsverschillen over het loonbeleid.
Loonrapporten bestaan vaak uit technische informatie waarbij je goede uitleg nodig kan hebben. De OR kan artikel 16 WOR gebruiken voor hulp van externe experts. Denk aan een arbeidsrechtadvocaat voor juridische vragen, een HR-specialist voor functiewaardering, een data-analist voor het begrijpen van rapporten. Of een expert op het gebied van gelijke behandeling.
Als OR en Bestuurder het niet eens worden over het oplossen van loonverschillen, kan de Bestuurder naar de rechter. Dit is dezelfde procedure als bij andere instemmingsrechten van artikel 27 WOR.
Bereid je nu al voor op deze veranderingen. Heb je vragen of hulp nodig? Neem contact op; we helpen je graag.
