‘nietigheid van besluit’: hoe doe je dat als OR?

Krijg je geen instemmingsaanvraag, terwijl dat wel zou moeten? Dan heb je een maand de tijd om te zorgen dat dat wel gebeurt: een maand vanaf het moment dat je dat weet. Reageer je niet binnen een maand? Dan ben je juridisch je ‘macht’ hierover mogelijk helemaal kwijt. Lees hier hoe je dat voorkomt!

In dit artikel nemen we je mee in alle stappen van ‘het inroepen van de nietigheid van het besluit’. Zo heet de mogelijkheid van de OR om het besluit van de Bestuurder juridisch aan te vechten als je geen instemmingsaanvraag hebt gekregen.

Maar… uiteraard hoop ik dat het nooit zover zal komen! Een goede relatie met de Bestuurder (en dus wel op tijd instemmingsaanvragen krijgen) is de beste manier om zoveel mogelijk invloed te krijgen als adviserende en controlerende ondernemingsraad.

En toch is het belangrijk om te weten hoe ‘het inroepen van de nietigheid’ eruit ziet. Wat moet je doen en wat zijn de stappen? Met die kennis kun je gewoon veel makkelijker het informele gesprek hebben met de Bestuurder over waar het werkelijk over moet gaan.

nietigheid van besluit: het hele proces

‘Het inroepen van de nietigheid’ klinkt technisch en ingewikkeld, maar is eigenlijk heel simpel. ‘Het inroepen van nietigheid’ is het schrijven van een brief (of mail) met daarin het onderwerp waar je als OR een instemmingsaanvraag over had moeten krijgen, en dat je de nietigheid van besluit inroept. Meer is het niet.

Daarmee geef je aan dat de Bestuurder met onmiddellijke ingang moet stoppen met het uitvoeren van het instemmingsplichtige onderwerp. Eventuele acties die hij al gedaan heeft moet hij op dat moment dan ook meteen terugdraaien. De consequenties daarvan zijn aan de Bestuurder. Bot gezegd: dan had hij maar instemming moeten vragen.

Na het inroepen van de nietigheid van het besluit kan de Bestuurder dus pas verder nadat hij (alsnog) een instemmingsaanvraag heeft ingediend en de OR zijn instemming gegeven heeft.

(in)formele stappen bij nietigheid van besluit

Er zijn diverse informele en formele stappen te bedenken die je in die maand kunt ondernemen. Zorg dan vooral dat je snel in dat proces aan de Bestuurder aangeeft dat jij geen andere keuze hebt en dat jij je moet houden aan die termijn van één maand. Dat zorgt er gelijk voor dat dat ‘aapje op zijn schouder blijft’. Mocht je nog een discussie hebben over de vraag of het wel of niet onder het instemmingsrecht valt, roep dan toch voor de zekerheid alvast de nietigheid in. Zo voorkom je dat je vanwege de discussie over het instemmingsrecht de maand die je hiervoor hebt uit het oog verliest.

Vervolgens kun je de volgende informele en formele stappen zetten (of daaruit kiezen) voordat je daadwerkelijk ‘nietigheid van besluit’ inroept. We hebben ze voor jouw gemak wel in een logische en chronologische volgorde gezet.

informeel gesprek met de Bestuurder om te melden wat jij constateert als een instemmingsplichtig onderwerp zonder instemmingsaanvraag (lees verder: welke onderwerpen zijn adviesplichtig?).
informeel gesprek waarin je aan de Bestuurder aangeeft dat hij toch écht een instemmingsaanvraag had in moeten dienen en dat je (als hij dat niet alsnog doet) genoodzaakt bent om nietigheid van het besluit in te roepen.
formeel gesprek waarin je aan de Bestuurder aangeeft dat hij toch écht een instemmingsaanvraag had in moeten dienen en dat je (als hij dat niet alsnog doet) genoodzaakt bent om nietigheid van het besluit in te roepen.
informele mail waarin je nogmaals aan de Bestuurder aangeeft dat hij toch écht een instemmingsaanvraag had in moeten dienen en dat je (als hij dat niet alsnog doet) genoodzaakt bent om nietigheid van het besluit in te roepen.
formele mail (brief) waarin je opnieuw aan de Bestuurder aangeeft dat hij toch écht een instemmingsaanvraag had in moeten dienen en dat je (als hij dat niet alsnog doet) genoodzaakt bent om nietigheid van het besluit in te roepen.
informeel gesprek om nogmaals aan te geven dat je dit een belangrijke zaak vindt en dat je maar een maand hebt waarbinnen je formeel kunt reageren.

informeel gesprek waarin je aangeeft dat je over deze zaak een jurist gaat inhuren om je bij te staan, de OR van informatie te voorzien en wellicht juridische brieven zult laten schrijven.
een jurist betrekken, met verstand van medezeggenschap, en vragen een ureninschatting te maken. In de ureninschatting moet staan: zijn/haar naam, de zaak waarvoor hij/zij ingehuurd wordt door de OR, een inschatting van het aantal uren dat hij/zij daar waarschijnlijk mee kwijt zal zijn en de uurprijs die daarvoor in rekening gebracht zal worden (hier vind je tips voor deze stap).
formele mail (brief) waarmee je de ureninschatting van de jurist overhandigt aan de Bestuurder. Hiermee is de jurist daadwerkelijk door de OR ingehuurd, is hij/zij gehouden aan geheimhouding en is de Bestuurder verplicht de facturen van de jurist te betalen.
informeel gesprek waarin je aangeeft dat je over deze zaak graag nog een keer van gedachten wisselt. Verzoek de Bestuurder dringend alsnog met onmiddellijke ingang te stoppen met uitvoering van het instemmingsplichtige onderwerp en zo snel mogelijk een instemmingsaanvraag in te dienen bij de ondernemingsraad.
formeel gesprek waarin je aangeeft dat je over deze zaak graag nog een keer van gedachten wisselt. Verzoek de Bestuurder dringend alsnog met onmiddellijke ingang te stoppen met uitvoering van het instemmingsplichtige onderwerp en zo snel mogelijk een instemmingsaanvraag in te dienen bij de OR.
overleg met de jurist over welke stappen je nu het best kunt zetten en in welke volgorde.
formele mail (brief) van de OR aan de Bestuurder. Laat de jurist helpen om de tekst zo goed mogelijk te schrijven. In deze brief nogmaals het verzoek om met onmiddellijke ingang te stoppen met uitvoering van het instemmingsplichtige onderwerp en zo snel mogelijk een instemmingsaanvraag in te dienen bij de OR.
formele mail (brief) van de jurist, namens de OR (op het briefpapier van het advocatenkantoor), aan de Bestuurder. Laat opnieuw de jurist adviseren over de tekst van de brief. In deze brief nogmaals het verzoek om met onmiddellijke ingang te stoppen met uitvoering van het instemmingsplichtige onderwerp en zo snel mogelijk een instemmingsaanvraag in te dienen bij de OR.
informeel gesprek en/of formeel gesprek om de stand van zaken te bespreken. Met name om aan te geven dat je geen zin hebt in een juridische procedure, maar dat je geen keuze hebt als de Bestuurder niet stopt met uitvoering van zijn besluit. Maak vooral ook duidelijk dat de wet je ‘dwingt’ om binnen een maand te reageren (en dat je hierin dus zelf geen keuze hebt), want anders kan de OR geen enkele juridische stap meer zetten.
formele mail (brief) van de jurist, namens de OR (op het briefpapier van het advocatenkantoor), aan de Bestuurder waarin gemeld wordt dat de jurist binnen enkele dagen (datum noemen wanneer) de zaak bij de Kantonrechter zal neerleggen. Daarbij de uitnodiging om voor die datum alsnog met de uitvoering van het besluit te stoppen.

informeel gesprek en/of formeel gesprek om de stand van zaken te bespreken. Hierin eigenlijk dezelfde bedoeling en lading van het gesprek als bij punt 15.

formele mail (brief) van de jurist, namens de OR (op het briefpapier van het advocatenkantoor), aan de Bestuurder waarin de bevestiging dat de zaak door de jurist aanhangig gemaakt is bij de Kantonrechter.

Geen resultaat? Dan een formeel juridisch proces

de zaak (met bewijsstukken onderbouwd) wordt bij de Kantonrechter gelegd
de bestuurder mag verweer voeren
de Kantonrechter geeft aan wanneer de zittingsdatum is
de zitting vindt plaats
beide partijen worden gehoord
en tot slot volgt een uitspraak van de Kantonrechter.

kantonrechter of Ondernemingskamer

Om helderheid te geven over het verschil: in de WOR (Artikel 27, 6de lid) staat dat je bij een verschil van mening over een instemmingsplichtig onderwerp naar de Kantonrechter kunt gaan. Bij een verschil van mening over een adviesplichtig onderwerp kun je gebruik maken van het Beroepsrecht volgens Artikel 26 WOR en bij de Ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam kun je beroep instellen.

OR spant kort geding aan

Is de zaak urgent? Dan kun je als OR ook een kort geding aanspannen om te zorgen dat de Bestuurder ‘stopt met uitvoeren’.

Want het starten van een rechtszaak bij de Kantonrechter wil niet zeggen dat de Bestuurder (meteen) moet stoppen. Je start een rechtszaak bij de Kantonrechter omdat je een verschil van inzicht hebt of het onderwerp wel of niet instemmingsplichtig is volgens de WOR.

Deze lijst geeft een (niet uitputtend) beeld van de mogelijkheden die je hebt als OR. Uit al die bovenstaande stappen kun je keuzes maken, of stappen overslaan dan wel samenvoegen. Dat is allemaal afhankelijk van jouw situatie als ondernemingsraad op dat moment.

Daarom: Ben je op zoek naar advies of hulp in jouw situatie? Neem dan contact op!

Dit is de box titel