De Europese Commissie wil verschillende zaken voor een Europese Ondernemingsraad (EOR) gaan aanpassen. Er ligt nu een voorstel klaar.
De Europese Commissie heeft een voorstel gemaakt om de richtlijn Europese ondernemingsraden aan te passen.
Een (Nederlandse) onderneming kan naast de Nederlandse ondernemingsraad een Europese ondernemingsraad (EOR) instellen. Dat kan bij een onderneming met ‘communautaire dimensie’ (communautair betekent dat zaken op Europees niveau worden geregeld).
In dit artikel gaan we in op wat een Europese ondernemingsraad is en welke rol deze precies heeft. Vervolgens staan we stil bij het voorstel tot herziening van de richtlijn en sluiten we af met de mogelijke gevolgen voor de praktijk.
Wat is een Europese ondernemingsraad (EOR)?
Een Europese Ondernemingsraad of EOR is een ondernemingsraad voor ondernemingen met meerdere vestigingen in Europa. Er zijn 2 vereisten voor een EOR. De onderneming moet:
- gemiddeld beschikken over minstens 1000 werknemers in de Europese Unie of andere landen van de Europese Economische Ruimte;
- gedurende twee jaar gemiddeld minstens 150 werknemers in ten minste twee betrokken staten hebben.
De EOR is niet in de (Nederlandse) Wet op de Ondernemingsraden (WOR) geregeld. De basis voor de EOR ligt in de Richtlijn 2009/38/EG en heet: "richtlijn inzake de instelling van een Europese ondernemingsraad of van een procedure in ondernemingen of concerns met een communautaire dimensie ter informatie en raadpleging van de werknemers”.
Deze Europese richtlijn is in Nederland vastgelegd in de Wet op de Europese Ondernemingsraden.
De EOR zorgt ervoor dat medewerkers over de landsgrenzen heen geïnformeerd en geraadpleegd worden.
Wie stelt een Europese ondernemingsraad (EOR) in?
Het hoofdbestuur van de onderneming of het concern is verantwoordelijk voor het instellen van een EOR. De EOR bestaat uit gekozen of aangewezen werknemers van de onderneming uit de betrokken landen.
In Nederland is het doorgaans het hoogste nationale medezeggenschapsorgaan dat de bevoegdheid heeft om de EOR-leden te kiezen.
Wat kan en mag een Europese ondernemingsraad (EOR) ?
De EOR heeft twee rechten: informatierecht en raadplegingsrecht
Het informatierecht regelt dat het Bestuur van de onderneming informatie geeft aan de EOR-leden zodat zij een grondig oordeel kunnen vormen over de gevolgen van een besluit.
Het raadplegingsrecht is zodat er een dialoog en uitwisseling van standpunten over maatregelen kan zijn.
De EOR-leden moeten op basis van het informatierecht en het raadplegingsrecht een goed onderbouwd advies kunnen geven waarmee het Bestuur rekening kan houden bij het nemen van het besluit.
Wat zijn de voorstellen tot herziening van de richtlijn EOR?
De belangrijkste voorstellen voor wijzigingen zijn:
- gelijke rechten voor werknemers van multinationale ondernemingen die actief zijn in de EU/EER om de instelling van een nieuwe EOR aan te vragen;
- verduidelijking van de definitie van transnationale aangelegenheden;
- zorgen dat EOR-leden in multinationale ondernemingen tijdig en zinvol worden geraadpleegd over kwesties die hen aangaan;
- de EOR moet een met redenen omkleed antwoord op hun advies ontvangen voordat het Bestuur een besluit neemt over transnationale aangelegenheden;
- het Bestuur moet het verzoek van vertrouwelijkheid duidelijk motiveren (het verder delen van informatie beperken of informatie over transnationale aangelegenheden niet openbaar maken);
- zorgen dat de EOR over capaciteit beschikt om hun werk te doen;
- verbetering van evenwicht tussen vrouwen en mannen;
- verbetering van de toegang tot rechtsmiddelen.
Uit een evaluatie in 2018 over de richtlijn kwamen een aantal tekortkomingen naar boven:
- er worden weinig nieuwe EOR’s worden opgericht,
- de raadpleging van EOR’s is soms niet doeltreffend,
- er zijn obstakels voor EOR’s om naar de rechter te gaan,
- er is een gebrek aan doeltreffende rechtsmiddelen en doeltreffende/afschrikkende sancties in sommige Europese landen.
Het voorstel tot herziening van de huidige richtlijn van de Europese Commissie zou al deze zaken moeten aanpakken.
Wat zijn de gevolgen van deze EOR-wijziging?
De invloed van de EOR en de rechten om te handhaven door een EOR wordt veel sterker als het voorstel wordt aangenomen.
Door de duidelijkere uitleg in de richtlijn is er minder discussie mogelijk wanneer de EOR moet worden geïnformeerd en geraadpleegd. EOR-leden kunnen daardoor veel eerder en zinvol worden gevraagd om hun mening. Daarmee zal de EOR meer invloed krijgen bij transnationale overnames, afstotingen en herstructureringen.
De EOR moet daarnaast beter worden geïnformeerd nadat er een EOR-advies is gegeven over een besluit dat wordt genomen.
Bovendien worden alle oude vrijstellingen afgeschaft die bestonden voordat de eerste EOR-richtlijn in 2009 tot stand kwam. Dit betekent dat alle EOR’s in Europa nu moeten (gaan) voldoen aan de voorwaarden in de herziene richtlijn.
Wanneer gaat deze EOR-wijziging in?
Met het voorstel van de Europese Commissie is het wetgevingsproces pas net begonnen. Het voorstel gaat nu voor een eerste lezing naar het Europees Parlement en de Europese Raad van Ministers.
Het Europees Parlement en de Europese Raad van Ministers moeten nu eerst tot een akkoord komen over alle voorgestelde veranderingen. Lukt een akkoord niet, dan is er een tweede lezing mogelijk, dan nog een bemiddeling en vervolgens een derde lezing.
Het is dus nog maar de vraag of het voorstel van de Europese Commissie het uiteindelijk (in deze vorm) gaat halen.
Na een akkoord van het Europees Parlement en de Europese Raad van Ministers moet het voorstel binnen twee jaar worden geïmplementeerd in Nederland. Dat heeft dan grote gevolgen voor de praktijk.
<!—rcp_more—>
Wat kan of moet ik, als EOR-lid, nu doen?
Zelfs als een deel van de voorstellen aangenomen gaat worden, kan het effect groot zijn voor elke EOR, en dus ook voor die van jou. Daarom is het aan te raden om deze ontwikkelingen goed te volgen.
Speciaal voor deze zaken hebben wij CT2-dossiers opgesteld over alle aankomende en voorgestelde wetswijzigingen. Hier kun je het CT2-dossier over de nieuwe EOR-richtlijn volgen.
En misschien kun je, als de onderhandelingen tot een akkoord meer duidelijkheid geven, al voorstellen doen in jouw EOR om zaken (nu al) aan te passen. Denk bijvoorbeeld aan de gemotiveerde reactie van het Bestuur op elk advies van de EOR.
Ondertussen blijven wij alle wijzigingen en vorderingen goed volgen. We houden je graag via artikelen op deze website op de hoogte.
Heb je vragen? De experts van CT2 beantwoorden graag al je vragen.
dit artikel is geschreven door Stefan Jansen en Lars Bos
