De Europese ondernemingsraad krijgt vanaf 2028 veel meer te zeggen. Het Europees Parlement stemde op 9 oktober 2025 in met nieuwe regels. De concernleiding moet voortaan overleggen voordat ze besluiten neemt.
Achteraf alleen informeren mag niet meer. Ook komen er zware boetes voor bedrijven die zich niet aan de regels houden. Dit is goed nieuws voor OR-leden in Nederlandse bedrijven met vestigingen in meerdere Europese landen!
Na meer dan 10 jaar lobbyen door vakbonden hebben de Europarlementariërs ingestemd met betere regels voor Europese ondernemingsraden. Nederland heeft tot eind 2027 de tijd om de nieuwe regels in te voeren. Voor jouw OR betekent dit: meer invloed op internationale beslissingen die invloed hebben op meerdere vestigingen.
inhoudsopgave:
- wat is een Europese ondernemingsraad?
- welke bedrijven moeten een EOR instellen?
- wat zijn de vijf belangrijkste veranderingen?
- wanneer gaan de nieuwe regels in Nederland gelden?
- wat betekent dit concreet voor jouw OR?
[Log zonder kosten in om het volledige artikel te lezen met praktische actiestappen voor jouw OR.]
Binnenkort gaan wij werken met een gratis inlog; zo willen we de inhoud en vakkennis op deze website beschermen tegen misbruik, AI-gebruik en herpublicatie.
wat is een Europese ondernemingsraad?
Een Europese ondernemingsraad (EOR) is een overlegorgaan voor werknemers in grote bedrijven die in meerdere EU-landen actief zijn. De EOR geeft werknemers uit verschillende landen een stem bij beslissingen die meerdere vestigingen raken. Denk aan reorganisaties, verplaatsing van productie of grote veranderingen in arbeidsvoorwaarden.
Een EOR bestaat uit werknemersvertegenwoordigers uit alle landen waar het bedrijf actief is. Zij komen regelmatig bij elkaar om met de directie te overleggen over plannen die invloed hebben op werknemers in meerdere landen.
De lokale OR behandelt Nederlandse kwesties. De EOR behandelt internationale beslissingen die meerdere landen beïnvloeden. Goede samenwerking tussen beide is belangrijk, omdat internationale beslissingen vaak lokale gevolgen hebben.
welke bedrijven moeten een EOR instellen?
wanneer is een bedrijf verplicht een EOR in te stellen?
Belangrijk: niet elk bedrijf met buitenlandse vestigingen hoeft een EOR te hebben. Er gelden duidelijke drempels. Een bedrijf moet een Europese ondernemingsraad instellen wanneer het aan deze voorwaarden voldoet:
- het concern is actief in minimaal 2 EU-landen
- er werken in totaal minimaal 1000 werknemers bij het bedrijf
- in de kleinste vestiging werken minimaal 195 werknemers
Deze regels golden al.
wat zijn de vijf belangrijkste veranderingen?
De nieuwe richtlijn maakt de rechten van de EOR veel sterker.
1. overleg vóór het besluit nemen
Belangrijk: dit is de grootste verandering voor de dagelijkse praktijk.
De concernleiding moet voortaan overleggen met de EOR vóórdat ze een besluit neemt. De oude situatie was anders. Toen mocht de concernleiding eerst beslissen en daarna alleen nog maar informeren. Die tijd is voorbij.
De nieuwe regel geldt voor alle beslissingen die mogelijk invloed hebben op vestigingen in meerdere landen. Voorbeelden zijn:
- Reorganisaties die invloed hebben op meerdere landen
- Verplaatsing van productie naar een ander land
- Veranderingen in arbeidsvoorwaarden die in meerdere landen gelden
- Fusies of overnames met invloed op meerdere vestigingen
De EOR moet een schriftelijke reactie krijgen op hun advies. Dit moet gebeuren vóórdat de concernleiding het definitieve besluit neemt.
2. minder geheimhouding toegestaan
De mogelijkheden voor de concernleiding om informatie geheim te houden, worden beperkt. EOR-leden kunnen nu beter hun werk doen omdat ze toegang krijgen tot de informatie die ze nodig hebben.
De concernleiding kan niet langer zomaar zeggen dat informatie vertrouwelijk is. Ze moet uitleggen waarom iets geheim moet blijven. En die reden moet objectief zijn.
3. zware boetes bij overtreding
Tot nu toe waren boetes vaak lager dan de kosten van één EOR-vergadering. Dat verandert nu. Dit is een enorme verbetering.
EU-lidstaten moeten zorgen voor sancties in hun wetgeving die effectief, afschrikkend en proportioneel zijn. De boete moet rekening houden met:
- Hoe ernstig de overtreding is
- Hoe lang de overtreding duurt
- Wat de gevolgen zijn
- Of het bedrijf opzettelijk de regels overtrad
En heel belangrijk: de boete moet in verhouding staan tot de jaarlijkse omzet van de onderneming. Een multinational met miljarden omzet kan dus een boete van miljoenen euro's krijgen.
4. concernleiding betaalt kosten deskundigen en juridische bijstand
De concernleiding moet de redelijke kosten betalen voor:
- Deskundigen die de EOR helpen
- Juridische bijstand
- Scholing van EOR-leden
Dit geldt ook voor vertegenwoordigers van erkende vakbonden op Europees niveau. De EOR moet wel vooraf melden welke kosten er worden gemaakt, maar ze hoeven niet meer te hopen dat de concernleiding vrijwillig betaalt.
5. geen vrijstelling meer voor oude EOR-afspraken
Sommige bedrijven hadden al vóór 1996 afspraken over internationale medezeggenschap. Deze bedrijven vielen tot nu toe buiten de EOR-regels. Die uitzondering vervalt. Vanaf 2028 gelden voor alle bedrijven dezelfde regels.
Dit zorgt voor gelijke behandeling. Werknemers in alle grote bedrijven krijgen dezelfde rechten.
wanneer gaan de nieuwe regels in Nederland gelden?
twee jaar tijd voor implementatie
EU-lidstaten krijgen twee jaar de tijd om de richtlijn in hun nationale wetgeving op te nemen. De stemming was op 9 oktober 2025. Dit betekent dat Nederland vóór eind 2027 wijzigingen moet doorvoeren in de relevante wetten en regelingen.
De meeste wijzigingen gaan naar verwachting vanaf 2028 gelden. Voor sommige onderdelen kan de overgangsperiode iets langer zijn.
Belangrijk: bedrijven met een bestaande EOR-overeenkomst krijgen ook twee jaar de tijd om hun overeenkomst aan te passen aan de nieuwe eisen. Dit kan op verzoek van de EOR, de werknemers of op initiatief van de concernleiding zelf. Als bedrijven en EOR geen overeenstemming bereiken, gelden na twee jaar automatisch de standaardregels uit de richtlijn.
vakbond let scherp op
De FNV heeft aangekondigd scherp toe te zien op een correcte implementatie. Ze willen voorkomen dat de rechten van werknemers verwateren tijdens het omzetten van de Europese regels naar Nederlandse wetgeving.
wat betekent dit concreet voor jouw OR?
gevolgen voor nederlandse ondernemingsraden
Werk je in een OR van een bedrijf met een EOR? Dan krijgt de EOR vanaf 2028 meer mogelijkheden om invloed uit te oefenen op internationale beslissingen die jullie vestiging raken.
Zelfs als de richtlijn nog niet helemaal is ingevoerd in Nederland, kun je er nu al mee werken. De tekst van de nieuwe EOR-richtlijn bevat onderdelen die werknemersvertegenwoordigers kunnen gebruiken bij onderhandelingen.
wat kun je nu al doen
Start nu met deze concrete actiestappen:
stap 1: bespreek in de OR-vergadering wat de nieuwe rechten betekenen
Plan een bespreking in jullie OR-vergadering over de nieuwe EOR-richtlijn. Maak duidelijk welke veranderingen er aankomen en wat dit betekent voor jullie werk. Bepaal samen welke vragen jullie hebben over de nieuwe rechten. Wat willen jullie meegeven aan de EOR-vertegenwoordigers en welke acties vinden jullie nodig?
stap 2: gebruik de nieuwe regels bij overleg
Gebruik de nieuwe regels als argument in gesprekken met de Bestuurder. Zelfs als ze nog niet officieel gelden in Nederland kun je verwijzen naar de toekomstige verplichtingen. Dit geldt vooral bij internationale beslissingen die van invloed zijn op jullie vestiging.
stap 3: vraag om scholing
Scholing over de nieuwe EOR-richtlijn helpt jullie om de rechten goed te gebruiken. Geef dit aan bij de concernleiding. De kosten voor deze scholing komen voor rekening van de onderneming.
stap 4: zorg voor goede afstemming
Maak duidelijke afspraken met de EOR-vertegenwoordigers over informatiedeling. Wanneer horen jullie van internationale plannen? Hoe kunnen jullie snel reageren als OR? Goede afstemming vergroot jullie invloed.
specifieke situaties
de huidige EOR-overeenkomst is verouderd
Veel EOR-overeenkomsten zijn jaren geleden gemaakt. De nieuwe richtlijn geeft een goede aanleiding om de overeenkomst te moderniseren. Je kunt voorstellen om opnieuw te onderhandelen. Dit kan via jullie EOR-vertegenwoordiger of, als jullie zelf in de EOR zitten, door het gesprek binnen de EOR te starten.
de concernleiding wil de overeenkomst niet aanpassen
Weigert de concernleiding om de EOR-overeenkomst aan te passen aan de nieuwe regels? Wijs op de wettelijke verplichting vanaf 2028. De EOR kan ook zelf het initiatief nemen om heronderhandelingen te starten. Als er na twee jaar geen nieuwe overeenkomst is, gelden automatisch de standaardregels uit de richtlijn. Dit betekent dat het in totaal tot 2030 kan duren voordat alle verbeteringen volledig zijn doorgevoerd in jullie situatie.
meer weten over de nieuwe EOR-richtlijn?
De nieuwe EOR-richtlijn biedt kansen voor Nederlandse OR-en, maar roept ook vragen op. Wat betekenen de nieuwe regels concreet voor jullie situatie? Wanneer moet de concernleiding overleggen? Welke informatie mag niet meer geheim blijven? En wat betekent dat voor de samenwerking tussen EOR-vertegenwoordigers en de Nederlandse OR?
CT² helpt (Nederlandse) OR-leden met:
- actuele informatie over de nieuwe EOR-richtlijn
- uitleg over de rechten van ondernemingsraden
- praktische voorbeelden uit de OR-praktijk
- updates over de implementatie in Nederland
Blijf op de hoogte van ontwikkelingen rondom internationale medezeggenschap. Of bel voor meer informatie: 040-2813128
We helpen je graag én meteen.
