WOR wegwijzer

de WOR wegwijzer: jouw wegwijzer door de Wet op de OndernemingsRaden

De Wet op de Ondernemingsraden (WOR) is de juridische basis voor medezeggenschap in Nederland. Deze wet bepaalt wanneer een ondernemingsraad verplicht is, welke rechten de OR heeft en hoe de samenwerking met de Bestuurder verloopt. De WOR bestaat uit 54 artikelen, verdeeld over 8 hoofdstukken. Voor OR-leden zijn vooral de artikelen over adviesrecht, instemmingsrecht en faciliteiten belangrijk.

Veel OR-leden kennen de WOR van naam, maar vinden het lastig om er hun weg in te vinden. Begrijpelijk: het is een wet met juridische taal en veel artikelen. Toch is de WOR je belangrijkste gereedschap als OR-lid. Hoe beter je weet waar je rechten staan, hoe effectiever je ze kunt inzetten.

Op deze pagina helpen we je navigeren door de WOR. Je leest hoe de wet is opgebouwd, welke artikelen in de praktijk het belangrijkst zijn en hoe je snel het juiste artikel vindt voor jouw situatie.

Nieuw in de OR? Begin bij onze pagina nieuw in de OR voor praktische informatie over wat OR-werk inhoudt.

op deze pagina vind je uitleg over de volgende onderwerpen:

wat is de WOR?

De Wet op de Ondernemingsraden (afgekort WOR) is een Nederlandse wet die de medezeggenschap van werknemers regelt. De wet bepaalt dat organisaties met 50 of meer medewerkers verplicht een ondernemingsraad moeten instellen.

De WOR stamt uit 1950 en is sindsdien meerdere keren herzien. De laatste grote wijziging was in 1979, toen de OR meer zelfstandigheid en sterkere rechten kreeg. In 2022 werden de regels voor kiesrecht en uitzendkrachten aangepast. In 2025 bestond de WOR 75 jaar - een mijlpaal voor de Nederlandse medezeggenschap.

De kern van de WOR is dat werknemers via de OR invloed hebben op besluiten die hen raken. De wet geeft de OR concrete rechten: adviesrecht bij belangrijke besluiten, instemmingsrecht bij regelingen over arbeidsvoorwaarden en informatierecht om goed geïnformeerd te blijven.

hoe is de WOR opgebouwd?

De WOR bestaat uit 54 artikelen, verdeeld over 8 hoofdstukken. Elk hoofdstuk behandelt een ander aspect van de medezeggenschap:

Hoofdstuk Onderwerp Artikelen
I Begrippen en definities Art. 1
II Instelling ondernemingsraad Art. 2-5a
III Samenstelling en werkwijze Art. 6-16
IV Faciliteiten ondernemingsraad Art. 17-22
V Overleg en rechten OR Art. 23-32
VI Centrale en groeps-OR Art. 33-35
VII Geschillen en naleving Art. 36-46e
VIII Overgangs- en slotbepalingen Art. 47-54

Voor de dagelijkse OR-praktijk is hoofdstuk V (Overleg en rechten OR) het belangrijkst. Hier staan de kernrechten: overleg (art. 23-24), adviesrecht (art. 25-26), instemmingsrecht (art. 27) en informatierecht (art. 31).

de 10 belangrijkste WOR-artikelen voor OR-leden

De WOR heeft 54 artikelen, maar in de praktijk gebruik je er een tiental regelmatig. Dit zijn de artikelen die elke OR-lid zou moeten kennen:

WOR artikel 2 - Verplichting OR instellen

Organisaties met 50 of meer medewerkers zijn verplicht een OR in te stellen. Dit artikel is de basis van je bestaan als OR.

WOR artikel 17 en 18 - Faciliteiten en scholing

De OR heeft recht op voldoende tijd, middelen en scholing om het werk goed te doen.
Lees meer op de themapagina faciliteiten en vergoedingen.

WOR artikel 23 - Overleg en initiatiefrecht

De OR vergadert regelmatig met de Bestuurder in de overlegvergadering (OV). Daarnaast mag de OR zelf voorstellen doen over alle onderwerpen die de onderneming aangaan.

WOR artikel 24 - Bespreking algemene gang van zaken

Minstens tweemaal per jaar bespreekt de OR de algemene gang van zaken met de Bestuurder. Hierbij moeten ook toezichthouders (RvC/RvT) aanwezig zijn.
Lees meer in het artikel over het artikel-24-gesprek artikel 24: tips voor een goede samenwerking met directie en commissarissen

WOR artikel 25 - adviesrecht

Bij ingrijpende besluiten - zoals reorganisatie, fusie of grote investeringen - moet de Bestuurder advies vragen aan de OR. Dit is een van je sterkste instrumenten.
Lees meer op de themapagina adviesrecht.

WOR artikel 26 - beroep bij de Ondernemingskamer

Als de Bestuurder een negatief advies negeert, kan de OR in beroep bij de Ondernemingskamer van het Gerechtshof Amsterdam. Dit is de juridische stok achter de deur.

WOR artikel 27 - instemmingsrecht

Voor besluiten over arbeidsvoorwaarden, werktijden, arbeidsomstandigheden en beloningssystemen heeft de OR instemmingsrecht. Zonder instemming is het besluit ongeldig.
Lees meer op de themapagina instemmingsrecht.

WOR artikel 28 - stimulerende taken

De OR bevordert goede arbeidsomstandigheden, gelijke behandeling, duurzaamheid en werkoverleg. Dit zijn geen harde rechten, maar wel een belangrijk mandaat.

WOR artikel 31 - informatierecht

De Bestuurder moet de OR alle informatie geven die nodig is om het OR-werk goed te doen. Denk aan financiële gegevens, organisatiestructuur en verwachte ontwikkelingen.

WOR artikel 32 - aanvullende afspraken

OR en Bestuurder kunnen aanvullende afspraken maken die verder gaan dan de WOR voorschrijft. Bijvoorbeeld extra onderwerpen waarover de OR advies- of instemmingsrecht krijgt.

hoe vind je het juiste WOR-artikel?

Je hoeft de WOR niet uit je hoofd te kennen. Belangrijker is dat je weet waar je moet zoeken. Hier zijn drie manieren om snel het juiste artikel te vinden:

  1. zoek op onderwerp - Gaat het over een reorganisatie? Dan zoek je in artikel 25 (adviesrecht). Gaat het over werktijden of een nieuwe regeling? Dan kijk je naar artikel 27 (instemmingsrecht).
  2. gebruik de volledige wettekst - Op onze pagina Wet op de Ondernemingsraden vind je de complete WOR met alle artikelen. Handig om even na te slaan.
  3.  vraag het aan ons - Twijfel je welk artikel van toepassing is? Neem contact op en we denken graag met je mee.

TIP: Vraag het WOR-kaartje aan en gebruik het als bladwijzer. Zo heb je de wet altijd bij de hand tijdens vergaderingen.

praktische hulpmiddelen voor de WOR

CT² heeft verschillende hulpmiddelen ontwikkeld voor OR-en:

wet- en regelgeving

downloads

overige bronnen

de WOR voor Bestuurders en HR

De WOR stelt eisen aan beide partijen. Als Bestuurder ben je wettelijk verplicht de OR op tijd te informeren, advies te vragen bij adviesplichtige besluiten en instemming voor regelingen te verkrijgen. Een goed begrip van de WOR voorkomt vertraging in besluitvorming en vermindert het risico op juridische procedures.

Internationale Bestuurders kunnen de WOR in het Engels raadplegen via de [Engelstalige WOR van de SER]. Let wel: bij juridische geschillen geldt altijd de Nederlandse tekst.

Bestuurder en OR: wil je sparren? Bekijk coaching Bestuurders: https://ct2.nl/coaching-bestuurder-or/

waarom voor CT² kiezen?

CT² begeleidt ondernemingsraden bij complexe OR zaken. We helpen bij de voorbereiding, het proces en de inhoud. Niet door het over te nemen, maar door de OR sterker te maken.

Wat maakt de CT2 aanpak anders?

proces eerst. We beginnen niet bij de inhoud, maar bij het proces. Hoe organiseer je het overleg? Wie doet wat? Pas als het proces helder is, gaat de inhoud sneller én met meer draagvlak.

de OR blijft eigenaar. Wij nemen geen besluiten over. De OR bepaalt zelf het standpunt. Wij zorgen voor de juiste informatie, stellen de goede vragen en bewaken het proces.

experts wanneer nodig. Bij juridische of technische vraagstukken schakelen we specialisten in uit ons netwerk. Denk aan medezeggenschapsrecht, privacy of AI. Altijd in overleg met de OR.

veelgestelde vragen over de WOR

wat staat er in de WOR?

In de Wet op de ondernemingsraden (WOR) staat hoe medezeggenschap in organisaties wordt vormgegeven en welke rechten en plichten daarbij horen. 

De WOR kent drie vormen van medezeggenschap: ondernemingsraad (OR), personeelsvertegenwoordiging (PVT) en personeelsvergadering (PV). 

De WOR regelt de belangrijkste rechten, zoals advies geven, instemming geven, informatie krijgen en zelf voorstellen doen. 

Ook staan er regels in over overleg met de Bestuurder en hoe de medezeggenschap praktisch is georganiseerd (zoals OR-verkiezingen en werkwijze).

praktische downloads:

meer informatie? lees hier nu verder:

WOR artikel artikelen:

hoe is de WOR opgebouwd?

De WOR bestaat uit 54 artikelen, verdeeld over 8 hoofdstukken. De artikelen 23 tot en met 32 zijn voor OR-leden het belangrijkst: hier staan de kernrechten zoals adviesrecht, instemmingsrecht en informatierecht.

praktische downloads:

meer informatie? lees hier nu verder:

WOR artikel artikelen:

welk WOR-artikel gaat over adviesrecht?

Het adviesrecht van de OR staat in artikel 25 WOR.

De Bestuurder moet de OR om advies vragen bij voorgenomen, belangrijke besluiten (bijv. reorganisatie, fusie/overname, verplaatsing, grote investering, belangrijke technologische voorziening). 

Als de Bestuurder toch een besluit neemt dat niet past bij het OR-advies, kan de OR in beroep bij de Ondernemingskamer; dat staat in artikel 26 WOR. 

praktische downloads:

meer informatie? lees hier nu verder:

WOR artikel artikelen:

Meer vragen en antwoorden? Lees onze uitgebreide FAQ met nog meer vragen en antwoorden.

welk WOR-artikel gaat over instemmingsrecht?

Het instemmingsrecht van de OR staat in artikel 27 WOR. Het gaat om een vaste lijst personeelsregelingen (bijv. werktijden/vakantie, arbo/ziekteverzuim, pensioen en privacy). 

De Bestuurder moet de OR vooraf om instemming vragen als hij zo'n regeling wil invoeren, wijzigen of stoppen. 

Neemt de Bestuurder een instemmingsplichtig besluit zonder instemming van de OR (of toestemming van de kantonrechter), dan kan de OR binnen 1 maand nadat hij het besluit schriftelijk kreeg of merkte dat het wordt uitgevoerd schriftelijk laten weten dat het besluit niet geldt (nietig).

praktische downloads:

 

meer informatie? lees hier nu verder:

 

WOR artikel artikelen:

hoe oud is de WOR?

De WOR bestaat sinds 1950; in 2026 is dat 76 jaar. De wet is daarna meerdere keren aangepast, met een grote herziening in 1971 en een fundamentele wijziging in 1979. 

Na 1979 zijn er ook later nog wijzigingen geweest; een recent voorbeeld is de wijziging per 1 januari 2022 over eerder actief en passief kiesrecht. 

praktische downloads:

 

meer informatie? lees hier nu verder:

 

WOR artikel artikelen:

wat is een 'regeling' volgens de WOR?

In de WOR gaat "regeling" meestal over regelingen of systemen die gelden voor groepen werknemers.

De OR heeft instemmingsrecht alleen voor de onderwerpen die in artikel 27 WOR staan (bijv. arbeids- en rusttijdenregeling/vakantieregeling, belonings- of functiewaarderingssysteem, arbo/ziekteverzuim, privacy). 

Het woord "regeling" komt soms ook in de lijst van artikel 25 WOR voor (bijv. regeling voor het zelf dragen van risico bij ziekte/arbeidsongeschiktheid) en blijft dan adviesrecht. 

Soms zit in één plan beide: advies over het besluit (art. 25) én instemming over de personeelsregeling/systemen (art. 27). 

praktische downloads:

meer informatie? lees hier nu verder:

WOR artikel artikelen:

Heb je een vraag over hoe een WOR-artikel uitpakt in jouw situatie? stel je vraag over de ondernemingsraad

Meer vragen en antwoorden? Lees onze uitgebreide FAQ met nog meer vragen en antwoorden.

hulp nodig bij WOR-vraagstukken?

De WOR is de basis, maar in de praktijk is elke situatie anders. Heb je vragen over welk artikel van toepassing is? Of wil je sparren over hoe je je rechten het beste inzet? We denken graag met je mee.


Sander Vrugt van Keulen

kennismaken met CT2?

Heb je vragen naar aanleiding van dit artikel of wil je kennismaken met Sander Vrugt van Keulen? Bel of mail nu met assistent Elma Harmans, zij helpt je graag én meteen

📞 040 - 281 31 28
✉️ info@ct2.nl


plan nu een gesprek met Sander

Deze inhoud is alleen te lezen met een account.

Wij werken met een account/inlog (waar je niet voor hoeft te betalen) om de inhoud en vakkennis van de website CT2.nl te beschermen tegen misbruik, AI-gebruik en herpublicatie.

maak een account aan