overwerk? daar zijn regels voor

Bij veel organisaties is het nu druk. Er ligt veel werk en vacatures blijven openstaan. En dus werken op dit moment veel mensen over. Maar wat zijn daar de regels en afspraken over?

het gaat goed met de economie

Economisch gaat het goed met Nederland. Ondanks alle corona-maatregelen zijn er in Nederland veel organisaties en branches waar het ook écht heel goed gaat. Volgens de onderzoeksresultaten van het CBS is de inflatie steeds verder aan het dalen maar nemen de afzetprijzen in de industrie toe en is het aantal openstaande vacatures gestegen tot een recordaantal.

veel openstaande vacatures

Praktisch gezien betekent het dat de meeste afdelingen bij bedrijven het heel erg druk hebben met het verwerken en uitvoeren van opdrachten, maar dat eigenlijk iedereen ook collega's tekort komt. Er wordt hard gewerkt en het werk komt maar niet af…

thuiswerken: onbetaald meer uren draaien

Veel medewerkers in organisaties voelen de verantwoordelijkheid om het werk af te maken. Juist omdat nog veel medewerkers geheel of gedeeltelijk thuiswerken, wordt er al snel wat meer uren gewerkt; om het werk maar af te krijgen. In Nederland doen bijna twee op de drie werkenden wekelijks onbetaald overwerk, bij een kwart gaat het zelfs om 6 tot 10 uur per week.

onbetaald overwerken, mag dat?

Maar dat kan natuurlijk niet de bedoeling zijn, vaak of veel overwerken zonder dat je er voor betaald krijgt. Tenminste, het ligt eraan welke afspraken er zijn gemaakt. Wettelijk gezien bestaan er namelijk geen rechten op overwerkvergoeding(en).

overwerk hoort bij de baan

In sommige functies is de afspraak dat overwerk niet wordt uitbetaald. Meestal betreft dat leidinggevende of hogere functies in de organisatie en krijgen deze medewerkers daarvoor een goed salaris, vaak boven de CAO-schalen uit. Dan is de redenatie dat overwerk, of 'het werk afmaken', onderdeel is van de baan. In de arbeidsovereenkomst (je 'contract') is dan ook geen aantal te werken uren per week of maand vastgelegd.

overwerk is vastgelegd in afspraken

Voor het grootste deel van medewerkers in bijna elke organisatie zijn afspraken gemaakt over overwerk en de vergoeding daarvoor. Die afspraken zijn dan vastgelegd in de CAO of in de individuele arbeidsovereenkomst (je 'contract'). Net zoals in die arbeidsovereenkomst ook vastgelegd is wat het aantal te werken uren per week is.

welke afspraken en regels zijn er voor overwerk?

• cao - collectieve arbeidsovereenkomst
  De meeste medewerkers hebben in hun arbeidsovereenkomst een verwijzing staan naar een cao. Aan de afspraken die daarin staan vermeld, moet de werkgever zich verplicht houden.
  Zo kan er in de cao een afspraak staan voor een 'tijd voor tijd'-regeling; dat je overwerk in de ene week of maand als vrije uren krijgt in een andere week of maand. Of afspraken over het maximale aantal overwerkuren.
• werktijden Arbeidstijdenwet
  Volgens de Arbeidstijdenwet mag een medewerker niet meer werken dan 12 uur per dag en niet meer dan 60 uur per week. Bovendien mag per periode van 4 weken niet meer dan gemiddeld 55 uur per week gewerkt worden en over 16 weken niet meer dan gemiddeld 48 uur per week.
• meer werken dan contracturen
  Werkt een medewerker meer dan zijn/haar contracturen dan heeft hij/zij recht op het uurloon voor die gewerkte overuren. Alleen met afspraken in de cao mag hiervan afgeweken worden.
• vakantiebijslag
  Vakantiebijslag moet door de werkgever niet alleen betaald worden over de contracturen, maar ook over de uren die overgewerkt zijn. Deze regel is van kracht sinds de verandering van de WML in 2018.
• contractaanpassing na 3 maanden
  Als een medewerker minstens 6 maanden in dienst is en in 3 maanden structureel meer heeft gewerkt dan in de arbeidsovereenkomst staat vermeld, dan kan die medewerker een verzoek indienen tot contractverhoging. Er wordt daarbij uitgegaan van het gemiddeld aantal gewerkte uren. Als de werkgever (duidelijk beargumenteerd) kan aantonen dat dit geen structureel overwerken was, maar tijdelijk overwerken, dan is daarmee de contractverhoging van de baan.